{"id":1642,"date":"2013-08-06T05:31:06","date_gmt":"2013-08-06T02:31:06","guid":{"rendered":"http:\/\/www.kirdki.com\/?p=1642"},"modified":"2020-03-25T19:35:22","modified_gmt":"2020-03-25T16:35:22","slug":"bingol-agzinin-bazi-ozellikleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.kirdki.com\/?p=1642","title":{"rendered":"Meqaley\u00ea Sey\u00eedxan Kurij\u00ee: &#8220;B\u0130NG\u00d6L A\u011eZININ BAZI \u00d6ZELL\u0130KLER\u0130&#8221;"},"content":{"rendered":"<p>1. ZAZACA`NIN \u0130S\u0130MLEND\u0130R\u0130LMES\u0130<\/p>\n<p>Bilindi\u011fi gibi Zazaca baz\u0131 de\u011fi\u015fik isimlerle isimlendiriliyor. Bing\u00f6l, Palu, Karako\u00e7an, Gen\u00e7, Solhan, Piran, Hani, Egil, Hazro ve Lice\u2019de ya\u015fayan halk konu\u015ftu\u011fu dile \u201cK\u0131rdki\u201d, kendisine de \u201cK\u0131rd\u201d diyor. Dersim, Erzincan, Ki\u011f\u0131 ve \u00e7evresinde ya\u015fayan halk konu\u015ftu\u011fu dile\u201a \u201cK\u0131rmancki\u201d, kendisine ise \u201cK\u0131rmanc\u201d diyor. Siverek, \u00c7ermik, \u00c7\u00fcng\u00fc\u015f ve Gerger\u2019de ya\u015fayan halk ise konu\u015ftu\u011fu dili \u201cD\u0131m\u0131li\u201d, kendisini de \u201cD\u0131m\u0131li\u201d olarak isimlendiriyor. Ayr\u0131ca, Bing\u00f6l ve \u00e7evresindeki ve bir\u00e7ok yerlerdeki Kurmancca konu\u015fan halk da Zazaca`y\u0131 \u201cD\u0131m\u0131li\u201d olarak isimlendiriyor. Son y\u0131llarda ba\u015fta Palu ve Elaz\u0131\u011f olmak \u00fczere bir \u00e7ok yerde ve yabanc\u0131lar taraf\u0131ndan \u201cZazaca\u201c isimlendirme daha \u00e7ok kulan\u0131lmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>2. ZAZACA\u2019NIN KONU\u015eULDU\u011eU YERLER<\/p>\n<p>Hi\u00e7 bir \u015fehirde homojen olarak sadece Zazaca konu\u015fulmuyor. Sadece Bing\u00f6l ve Tunceli ilmerkezlerinde daha \u00f6nceden, esas olarak sadece Zazaca konu\u015fuluyordu. Ancak bu iki il de il\u00e7elerden ald\u0131\u011f\u0131 g\u00f6\u00e7lerden dolay\u0131 \u015fu anda homojen de\u011fildir. Tunceli ve Bing\u00f6l ilmerkezleri d\u0131\u015f\u0131nda, Bing\u00f6l\u2019\u00fcn il\u00e7elerinden sadece Gen\u00e7\u2019te Zazaca, Solhan\u2019da a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak Zazaca ve Ki\u011f\u0131, Yedisu, Adakl\u0131 ve Yayladere\u2019de de Zazaca konu\u015fuluyor. Dersimin Ovac\u0131k, Nazmiye ve Hozat il\u00e7elerinde a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak Zazaca, \u00c7emi\u015fgezek ve Pertek\u2019te ise k\u0131smen Zazaca konu\u015fuluyor. Elaz\u0131\u011f\u2019\u0131n Palu, Karako\u00e7an, Maden, Kovanc\u0131lar, Ar\u0131cak ve Sivrice il\u00e7elerinde ve Diyarbak\u0131r\u2019\u0131n Lice, Piran, \u00c7ermik, \u00c7\u00fcng\u00fc\u015f, Hazro, Hani, E\u011fil, Kulp ve Ergani il\u00e7elerinde Zazaca konu\u015fuluyor. Sivas\u2019\u0131n Zara, \u0130mranli, Ula\u015f, Kangal, Hafik, Divri\u011fi ve G\u00fcr\u00fcn\u2019\u00fcn baz\u0131 k\u00f6ylerinde; Erzurum\u2019un H\u0131n\u0131s, A\u015fkale, Tekman ve \u00c7at\u2019\u0131n baz\u0131 k\u00f6ylerinde ve Erzincan\u2019\u0131n merkezi ile Tercan, Kemah\u2019\u0131n baz\u0131 k\u00f6ylerinde Zazaca konu\u015fuluyor. Yine Varto ve Siverek il\u00e7elerinde a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak, Gerger ve Aksaray\u2019\u0131n baz\u0131 k\u00f6ylerinde, Mutki, Sason, P\u00fct\u00fcrge ve Arguvan\u2019\u0131n baz\u0131 k\u00f6ylerinde, Kelkit, \u015eiran, Sar\u0131z, Ardahan ve Kars\u2019\u0131n birka\u00e7 k\u00f6y\u00fcnde Zazaca konu\u015fuluyor.<\/p>\n<p>3. ZAZACANIN K\u00d6KEN\u0130<\/p>\n<p>\u015eimdiye kadar Zazaca \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fma yapm\u0131\u015f ve bu konu ile u\u011fra\u015fm\u0131\u015f dilbilimcileri iki guruba ay\u0131rmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Her iki grup da Zazaca\u2019n\u0131n Hint-Avrupa dil gurubunun \u0130rani-Aryan kolunun K\u00fczeybat\u0131 gurubuna dahil oldu\u011fu konusunda hemfikirdirler. Ancak, bu gruplardan biri, Zazacan\u0131n kendi ba\u015f\u0131na ayr\u0131 bir dil oldu\u011funu iddia ediyor. Di\u011fer grup ise Zazaca\u2019y\u0131 K\u00fcrt\u00e7enin bir leh\u00e7esi olarak g\u00f6r\u00fcyor. Zazacay\u0131, K\u00fcrt\u00e7enin bir leh\u00e7esi olarak kabul edenler, K\u00fcrt dilini Kurmanci (K\u00fczey K\u00fcrt\u00e7esi), Sorani (G\u00fcney K\u00fcrt\u00e7esi), K\u0131rdki (Zazaki, K\u0131rdki, K\u0131rmancki, D\u0131m\u0131li), Gorani (Hewrami) ve Lori (Kerman\u015fahi, Lekki, Sencabi, Kelhuri) olmak \u00fczere be\u015f leh\u00e7eden olu\u015fan bir dil olarak kabul ediyorlar. Bu ara\u015ft\u0131rmac\u0131lara g\u00f6re Zazaca K\u00fcrt\u00e7enin leh\u00e7elerinden biridir.<\/p>\n<p>4. ZAZACA\u2019DA A\u011eIZLAR<\/p>\n<p>Zazaca\u2019da birka\u00e7 a\u011f\u0131z (\u015five) bulunmaktad\u0131r. Zazaca\u2019daki a\u011f\u0131zlar\u0131 kal\u0131n hatlarla birbirind ay\u0131rmak zordur. \u00c7\u00fcnk\u00fc, \u00e7o\u011fu zaman b\u00f6lgeler ars\u0131ndaki farkl\u0131l\u0131klar da benzerlikler de \u00e7ok i\u00e7i\u00e7e ge\u00e7mi\u015ftir. Bazen bir konuda iki b\u00f6lge biribiriyle ayn\u0131 iken, yine ayn\u0131 iki b\u00f6lge ba\u015fka bir konuda biribirinden farkl\u0131 olabilmekte ve her bir a\u011f\u0131z ayr\u0131 ayr\u0131 konularda ba\u015fka b\u00f6lgeler ile ayn\u0131 olabilmektedir. Fakat buna ra\u011fmen Bing\u00f6l a\u011fz\u0131n\u0131n kendine \u00f6zg\u00fc baz\u0131 \u00f6zelliklerinden s\u00f6z etmek de m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<br \/>\nZazaca \u00fczerine uzun s\u00fcredir d\u00fczenli ve sistematik \u00e7al\u0131\u015fma yapan yegane grup olan \u201cVate \u00c7al\u0131\u015fma Grubu\u201d ile \u00e7al\u0131\u015fmakta oldu\u011fumdan, \u00e7al\u0131\u015fmamda bu \u00e7al\u0131\u015fma grubundaki tecrubelerimden yararlanmak ve dolay\u0131s\u0131yle \u201cBing\u00f6l A\u011fz\u0131n\u0131\u201d Vate \u00c7al\u0131\u015fma Grubu`nun \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmak istiyorum. Bundan dolay\u0131 da Vate \u00c7al\u0131\u015fma Grubu hakk\u0131nda k\u0131saca bilgi aktarmay\u0131 gerekli ve faydal\u0131 g\u00f6r\u00fcyorum.<br \/>\nBilindi\u011fi gibi Vate \u00c7al\u0131\u015fma Grubu uzun bir s\u00fcredir Zazaca \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fmalar y\u00fcr\u00fctmektedir. Vate \u00c7al\u0131\u015fma Grubu\u2019nun amac\u0131; standart bir yaz\u0131 dili ve ortak bir terminoloji olu\u015fturmak, bunun i\u00e7in str\u00fckt\u00fcr olarak da m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu kadar farkl\u0131 \u015fivelerdeki ortak formlar\u0131 tercih ederek, hem standart bir yaz\u0131 dili yaratmak ve hem de yazarlarla okuyucular aras\u0131nda ileti\u015fimi kolayla\u015ft\u0131rmakt\u0131r.<br \/>\nBaz\u0131 \u00f6n \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n ard\u0131ndan, daha sonra \u201cKomb\u00eeyayi\u015f\u00ea Kirmanck\u00ee\u201d olarak adland\u0131r\u0131lan Zazaca\u2019n\u0131n standartla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 amac\u0131yla ba\u015flat\u0131lan toplant\u0131lar\u0131n ilki A\u011fustos 1996\u2019da yap\u0131ld\u0131. O g\u00fcnden bu yana olanaklara ve ko\u015fullara ba\u011fl\u0131 olarak y\u0131lda bir ya da iki kez biraraya gelindi. Bu ama\u00e7 \u00e7er\u00e7evesinde bug\u00fcne kadar de\u011fi\u015fik \u00fclkelerde 20 toplant\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirildi. Bu toplant\u0131lar\u0131n 2 tanesi Almanya\u2019da, 1 tanesi Federal K\u00fcrdistan\u2019\u0131n ba\u015fkenti Hewler\u2019de, 3 tanesi Diyarbak\u0131r\u2019da, 12 tanesi \u0130sve\u00e7\u2019te, 1 tanesi de Dersim\u2019de, bir tanesi Mardin`de Artuklu \u00dcniversitesin`de yap\u0131ld\u0131. Bu toplant\u0131larda, Zazacan\u0131n konu\u015fuldu\u011fu b\u00fct\u00fcn b\u00f6lgelerin temsil edilmeleri kayg\u0131s\u0131 g\u00fcd\u00fcld\u00fc ve bu noktadan hareketle, toplant\u0131lara katk\u0131 sunmak \u00fczere kat\u0131lan ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n say\u0131s\u0131 her seferinde 15\u201320 ki\u015fi aras\u0131nda de\u011fi\u015fti.<br \/>\nBu grup, Mart 1997\u2019de \u0130sve\u00e7\u2019te yap\u0131lan ikinci toplant\u0131s\u0131nda ald\u0131\u011f\u0131 bir kararla, VATE ad\u0131nda bir dergi yay\u0131nlama karar\u0131 ald\u0131. Bu karar\u0131n uygulamaya ge\u00e7irilmesinden sonra bu grup kamuoyunda \u201cVate \u00c7al\u0131\u015fma Grubu\u201d olarak tan\u0131nmaya ve an\u0131lmaya ba\u015fland\u0131. Bu nedenle \u00e7al\u0131\u015fma grubu da \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda bu ismi kullanmay\u0131 tercih etti ve bu kendini isimle adland\u0131rd\u0131.<br \/>\nVate \u00c7al\u0131\u015fma Grubu alfabe olarak K\u00fcrt\u00e7e\u2019de b\u00fcg\u00fcn de kullan\u0131lan, Celadet Bedirxan\u2019\u0131n temelini att\u0131\u011f\u0131, 31 harften olu\u015fan alfabeyi kullanmaktad\u0131r.<br \/>\nVate dergisi, Zazaca\u2019n\u0131n geli\u015fip serpilmesi i\u00e7in bu alanda at\u0131lm\u0131\u015f en \u00f6nemli ad\u0131m niteli\u011finde olup bug\u00fcne kadar 35 say\u0131s\u0131 yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r. Bir\u00e7ok K\u00fcrt dilbilimciye g\u00f6re Hawar dergisinin kurmanci i\u00e7in oynad\u0131\u011f\u0131 rol\u00fc bug\u00fcn Vate dergisi Zazaca i\u00e7in oynamaktad\u0131r. Yani Kurmanci i\u00e7in Hawar\u2019\u0131n \u00f6nemi ne ise, Zazaca i\u00e7in de Vate\u2019nin \u00f6nemi odur. Ayr\u0131ca Vate dergisi b\u00fcg\u00fcne kadar gerek zengin i\u00e7eri\u011fi ve yaz\u0131lar\u0131n\u0131n kalitesi bak\u0131m\u0131ndan, gerekse yay\u0131n ya\u015fam\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmedeki ba\u015far\u0131s\u0131 ve okuyucular\u0131n\u0131n aktif deste\u011fi bak\u0131m\u0131ndan bir \u201cilk\u00f6rnektir\u201d.<\/p>\n<p>5. B\u0130NG\u00d6L A\u011eZI<\/p>\n<p>Bing\u00f6l a\u011fz\u0131 derken, Bing\u00f6l merkez ve k\u00f6ylerinde, Gen\u00e7 ve Solhan il\u00e7elerinde, Elaz\u0131\u011f\u2019\u0131n Palu, Karako\u00e7an, Kovanc\u0131lar ve Ar\u0131cak il\u00e7elerinde konu\u015fulan a\u011fz\u0131 kastetmekteyiz.<br \/>\nBu \u00e7al\u0131\u015fmada kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmal\u0131 olarak Bing\u00f6l a\u011fz\u0131 ile di\u011fer a\u011f\u0131zlar aras\u0131ndaki ayn\u0131l\u0131klar ve farkl\u0131l\u0131klar \u00fczerinde duraca\u011f\u0131z. Yine bu \u00e7al\u0131\u015fmada Bing\u00f6l a\u011fz\u0131 ile Vate \u00c7al\u0131\u015fma Grubu\u2019nun tespit etti\u011fi kurallar\u0131 kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131raca\u011f\u0131z.<br \/>\nBig\u00f6l a\u011fz\u0131n\u0131n konu\u015fuldu\u011fu b\u00f6lgede de kendi i\u00e7inde baz\u0131 farkll\u0131klar\u0131 bulunmaktad\u0131r. Palu, Karako\u00e7an ve Gen\u00e7, Solhan ve Sivan aras\u0131nda ayr\u0131ca, Big\u00f6l merkez k\u00f6ylerinde de baz\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck farkl\u0131l\u0131klar bulunmaktad\u0131r. \u015e\u00f6yle ki; Birirlerine yak\u0131n olan, hatta kom\u015fu olan b\u00f6lgeler aras\u0131nda a\u011f\u0131z farkla\u0131 bulunmakta \u00d6rne\u011fin, kullan\u0131lan a\u011f\u0131zdan ki\u015finin Guevdere\u2019den mi, Az\u2019dan m\u0131, Zikt\u00ea\u2019den mi, \u015e\u00eernan\u2019dan m\u0131, Puex\u2019den mi oldu\u011funu anlamak m\u00fcmk\u00fcn olmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>5.1. Seslerin de\u011fi\u015fimi<\/p>\n<p>5.1.1. \u201c\u00fb\u201d sesi<\/p>\n<p>Bing\u00f6l a\u011fz\u0131nda \u201c\u00fb\u201d ses\u00ee \u00e7ok fazla kulan\u0131l\u0131r. Bu ses di\u011fer b\u00f6lgelerde daha \u00e7ok \u201co\u201d yada \u201ca\u201d d\u0131r. Vate \u00c7al\u0131\u015fma Grubu \u201ca\u201d sesini esas alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>\u00d6rnekler:<br \/>\nBing\u00f6l a\u011fz\u0131 Di\u011fer baz\u0131 b\u00f6lgeler Vate Grubu<br \/>\nm\u00fbnga (inek) m\u00fbnga, manga \/monga manga<br \/>\nez v\u00fbna (Ben s\u00f6yl\u00fcyorum.) ez vana\/vona ez vana<br \/>\n\u00fbnti\u015f (\u00e7ekmek) anti\u015f \/onti\u015f anti\u015f<br \/>\nc\u00fbn (can) gan\/gon gan<br \/>\nn\u00fbn (ekmek) nan\/non nan<br \/>\ns\u00fbnd (yemin) sond sond<br \/>\nr\u00fbn (ya\u011f) ron,run r\u00fbn<br \/>\n\u00fbn\u00eeyay\u00ee\u015f (bakmak) ewn\u00eeyay\u00ee\u015f \/own\u00eeyayi\u015f ewn\u00eeyayi\u015f<\/p>\n<p>5.1.2. \u201cj\u201d, \u201cz\u201d, ve \u201cc\u201d sesleri<\/p>\n<p>Bing\u00f6l a\u011fz\u0131nda \u201cj\u201d ve \u201cz\u201d seleri yerine daha \u00e7ok \u201cc\u201dsesi kulan\u0131l\u0131r. Vate \u00c7al\u0131\u015fma Grubu \u201cj\u201d sesini esas alm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\n\u00d6rnekler:<br \/>\nBing\u00f6l a\u011fz\u0131 Di\u011fer baz\u0131 b\u00f6lgeler Vate Grubu<br \/>\ngec\/gej gej\/gez gej<br \/>\nqic\/gij qij\/qiz qij<br \/>\nruec\/ruej roj\/roze roj<br \/>\nlac\/laj laj\/laz laj<br \/>\nt\u00eec\/t\u00eej t\u00eej\/t\u00eez t\u00eej<br \/>\ndec\/dej dej\/dez dej<br \/>\n\u00c7ol\u00eegic \/\u00c7ol\u00eegij \u00c7ol\u00eegij\/\u00c7ol\u00eegiz \u00c7ol\u00eegij<\/p>\n<p>5.1.3. \u201ck\u201d ve \u201c\u00e7\u201d sesleri<\/p>\n<p>Bing\u00f6l a\u011fz\u0131nda baz\u0131 isimler (kelimeler) \u201ck\u201d harfi (sesi) ile s\u00f6ylenirken di\u011fer baz\u0131 b\u00f6lgelerde \u2018\u00e7\u2019harfiyle (sesi) s\u00f6ylenir . Vate \u00c7al\u0131\u015fma Grubu \u201ck\u201d sesini esas alm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\n\u00d6rnekler:<br \/>\nBing\u00f6l a\u011fz\u0131 Di\u011fer baz\u0131 b\u00f6lgeler Vate Grubu<br \/>\nkeye (ev) \u00e7eye,\u00e7\u00eeye keye<br \/>\nk\u00eana \/keyna (k\u0131z) \u00e7\u00eana k\u00eana<br \/>\nk\u00eaber (bah\u00e7e, bostan) \u00e7\u00eaber keyber<\/p>\n<p>5.1.4. \u201co\u201d ve \u201cwe\u201d sesleri<br \/>\n5.1.5.<br \/>\nBing\u00f6l a\u011fz\u0131nda \u201cwe\u201dsesi daha \u00e7ok kulan\u0131l\u0131r. Vate \u00c7al\u0131\u015fma Grubu \u201co\u201d sesini esas alm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\n\u00d6rnekler:<br \/>\nBing\u00f6l a\u011fz\u0131 Di\u011fer baz\u0131 b\u00f6lgeler Vate Grubu<br \/>\nwecax (ocak) wecax \/ocak ocak<br \/>\nwade (oda) wade, wede, ode oda<br \/>\nwertax (ortak) wetax\/ortax ortax<br \/>\nwerte (orta) werte\/orta orta<\/p>\n<p>5.1.6. \u201co\u201d, \u201cow\u201d ve \u201cew\u201d sesleri<\/p>\n<p>Bing\u00f6l a\u011fz\u0131nda \u201cew\u201d ve \u201cow\u201d yerine daha \u00e7ok \u201co\u201dsesi kulan\u0131l\u0131r. Vate \u00c7al\u0131\u015fma Grubu \u201cew\u201d sesini esas alm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\n\u00d6rnekler:<br \/>\nBing\u00f6l a\u011fz\u0131 Di\u011fer baz\u0131 b\u00f6lgeler Vate Grubu<br \/>\ndo\/dew (k\u00f6y) dew\/dow dew<br \/>\n\u015fo\/\u015few (gece) \u015few\/\u015fow \u015few<br \/>\nyo (bir) yew\/yow yew<\/p>\n<p>5.1.7. \u201can\u201d ve \u201c\u00fbn\u201d, \u201con\u201d, \u201c\u00fb\u201d ve \u201co\u201d sesleri<\/p>\n<p>Bing\u00f6l a\u011fz\u0131nda \u00e7o\u011ful eki olarak \u201c\u00fbn\u201d eki kulan\u0131l\u0131r. Vate \u00c7al\u0131\u015fma Grrubu \u00e7o\u011ful eki olarak \u201can\u201d ekini alm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\n\u00d6rnekler:<br \/>\nBing\u00f6l a\u011fz\u0131 Di\u011fer baz\u0131 b\u00f6lgeler Vate Grubu<br \/>\nk\u00eetab\u00fbn (kitaplar) k\u00eetaban, k\u00eetab\u00fb, k\u00eetabon k\u00eetaban<br \/>\ndest\u00fbn (eller) destan, dest\u00fb, deston destan<br \/>\n\u00e7im\u00fbn (g\u00f6zler) \u00e7im\u00fb, \u00e7imon, \u00e7iman \u00e7iman<br \/>\ndar\u00fbn (a\u011faclar) dar\u00fb, daron, daran daran<\/p>\n<p>5.1.7 \u201com\u201d, \u201c\u00fbm\u201d ve \u201cam\u201d sesleri<\/p>\n<p>Bing\u00f6l a\u011fz\u0131nda \u201com\u201d ve \u201can\u201d yerine daha \u00e7ok \u201c\u00fbm\u201d kulan\u0131l\u0131r. Vate \u00c7al\u0131\u015fma Grubu \u201cam\u201d sesini esas alm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\n\u00d6rnekler:<br \/>\nBing\u00f6l a\u011fz\u0131 Di\u011fer baz\u0131 b\u00f6lgeler Vate Grubu<br \/>\nk\u00fbm (kim) kam, kom kam<br \/>\nl\u00fbmba lamba, lomba lamba<br \/>\nt\u00fbm (tam) tam, tom tam<br \/>\nz\u00fbma (damat) zoma, zama zama<\/p>\n<p>5.1.8. \u0130ki sesli harf\u00een yanyana gelmesi<\/p>\n<p>Bing\u00f6l a\u011fz\u0131 ile di\u011fer a\u011f\u0131zlar aras\u0131ndaki en \u00f6nemli farklardan biri de \u015fudur: Di\u011fer a\u011f\u0131zlarda iki sesli harf fazlaca birarada olmaz. Bing\u00f6l a\u011fz\u0131nda iki sesli harf s\u0131k\u00e7a birarada kulan\u0131labilmektedir. \u00d6rne\u011fin, Bing\u00f6l a\u011fz\u0131nda \u201cue\u201c, \u201cua\u201c, \u201cui\u201c sesleri olduk\u00e7a s\u0131k birarada bulunur. Bu durumu a\u015fa\u011f\u0131daki \u00f6rneklerde de g\u00f6rebilmekteyiz:<br \/>\n\u00d6rnekler:<br \/>\nBing\u00f6l a\u011fz\u0131 Di\u011fer baz\u0131 b\u00f6lgeler Vate Grubu<br \/>\nguaz (ceviz) gozi, goze gozi, goze<br \/>\ngue\u015f (kulak) go\u015f go\u015f<br \/>\ngue\u015ft (et) go\u015ft go\u015ft<br \/>\nkue (da\u011f) ko ko<br \/>\nduir (uzak) dur dur<br \/>\naxuer (ahil) axur axur<br \/>\nguel, gual (g\u00f6l) goli\/gole goli\/gole<br \/>\nkuar (k\u00f6r) kor\/kore kor\/kore<br \/>\nsual (tuz) sole\/soli sole\/soli<\/p>\n<p>5. 2. \u0130sim<\/p>\n<p>5.2.1. \u0130simlerde eril ve di\u015fil hali<\/p>\n<p>Bilindi\u011fi gibi baz\u0131 dillerde erillik ve di\u015filik yoktur. Zazacada ise isimlerde erillik ve di\u015filik hali \u00e7ok belirgindir.Yani bir nesne ya erildir ya da di\u015fildir. Zazacan\u0131n b\u00fct\u00fcn a\u011f\u0131zlar\u0131nda eril isimler yal\u0131n halde yaz\u0131l\u0131r, ancak di\u015fil isimler bir\u00e7ok yerde sonuna \u201ce\u201d yada \u201ci\u201d sesi al\u0131rlar. Bing\u00f6l a\u011fz\u0131nda isimler yal\u0131n olarak yaz\u0131l\u0131r, yani ismin sonunda ne \u201ce\u201d ve ne de \u201ci\u201d yeral\u0131r, onun i\u00e7in tek ba\u015f\u0131na iken, yani tekil vaziyette iken erillik ve di\u015filik belli de\u011fildir. Ancak isim+s\u0131fat tamlamas\u0131nda bir ismin eril mi yoksa di\u015fil mi oldu\u011fu belli olur.<\/p>\n<p>\u00d6rnekler:<br \/>\nBing\u00f6l a\u011fz\u0131 Di\u011fer baz\u0131 b\u00f6lgeler Vate Grubu<br \/>\ndew (k\u00f6y) dewe, dewi dewe<br \/>\nkard (b\u0131\u00e7ak) karde, kardi karde<br \/>\nEl\u00eef (kad\u0131n ismi) El\u00eefe, El\u00eefi El\u00eefe<br \/>\ndewlet (devlet) dewlete, dewleti dewlete<br \/>\nBing\u00f6l a\u011fz\u0131nda isim+s\u0131fat tamlamas\u0131nda isim eril ise ismin sonuna \u201co\u201d, di\u015fil ise ismin sonuna \u201ca\u201d gelir.<\/p>\n<p>\u00d6rnekler:<br \/>\nEril Di\u015fil<br \/>\ngayo suir (k\u0131rm\u0131z\u0131 \u00f6k\u00fcz) dewa gird ( b\u00fcy\u00fck k\u00f6y)<br \/>\nk\u00eetabo qalin (kal\u0131n kitap) kardiya tuj (keskin b\u0131\u00e7ak)<br \/>\n\u00c7uweyo bari (ince sopa) awka zelal (berak su)<\/p>\n<p>C\u00fcmle i\u00e7inde kulan\u0131l\u0131\u015flar\u0131:<br \/>\nGawo suir zaf c\u00eehat\u00ee yo. (K\u0131rm\u0131z\u0131 \u00f6k\u00fcz \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fkand\u0131r.)<br \/>\nKitabo qalin vay o. (Kal\u0131n kitap pahal\u0131d\u0131r.)<br \/>\nDewa gird ma ra 20 km duir\u00ee ya. (B\u00fcy\u00fck k\u00f6y bizden 20 km uzal\u0131kktad\u0131r.)<br \/>\nAwka zelal serdin a. (Berak su so\u011fuktur.)<\/p>\n<p>5.2.2. Tekil isimlerin \u00e7o\u011fulla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131<\/p>\n<p>Hemen hemen Zazacan\u0131n b\u00fct\u00fcn a\u011f\u0131zlar\u0131nda \u00e7o\u011ful soneki \u201e\u00ee\u201cdir. Bu temel bir kurald\u0131r. Tekil isimler \u201e\u00ee\u201c soneki alarak \u00e7o\u011fulla\u015f\u0131rlar. Bing\u00f6l a\u011fz\u0131nda da bu kural ge\u00e7erli olmakla birlikte, harflerin a\u015fa\u011f\u0131da g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmleri ile de tekil isimler \u00e7o\u011ful yap\u0131labilir. Vate \u00c7al\u0131\u015fma Grubu kelimenin sonuna \u201c\u00ee\u201d sesini getirerek \u00e7o\u011fulla\u015ft\u0131rmay\u0131 esas alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Tekil isimlerde \u00c7o\u011ful isimlerde olur<br \/>\na \u00ea<br \/>\ne \u00ea<br \/>\ni \u00ee<br \/>\nu \u00fb<\/p>\n<p>Tekil \u00c7o\u011ful Di\u011fer baz\u0131 a\u011f\u0131zlar ve Vate Grubu<br \/>\n\u00e7ila (lamba) \u00e7il\u00ea \u00e7ilay\u00ee<br \/>\nkeyna (k\u0131z) keyn\u00ea k\u00eaney\u00ee<br \/>\nmasa (masa) mas\u00ea masay\u00ee<br \/>\nastare (y\u0131ld\u0131z) astar\u00ea estarey\u00ee<br \/>\npel (yaprak) p\u00eal pel\u00ee<br \/>\ndest (el) d\u00east dest\u00ee<br \/>\nali\u015fk (yanak) al\u00ee\u015fk ali\u015fk\u00ee<br \/>\nnequr (burun) neq\u00fbr nequr\u00ee<br \/>\n\u00fbmn\u00fbn (yaz) \u00fbmn\u00fbn amnan\u00ee<br \/>\nfek (a\u011f\u0131z) f\u00eak (a\u011f\u0131zlar) fek\u00ee<br \/>\nher (e\u015fek) h\u00ear (e\u015fekler) her\u00ee<br \/>\nqelem (kalem) qel\u00eam (kalemler) qelem\u00ee<\/p>\n<p>Cumle i\u00e7inde kulan\u0131l\u0131\u015flar\u0131:<br \/>\nTekil isim \u00c7o\u011ful isim<br \/>\n\u00c7ila hol v\u00ea\u015fena.(Lamba iyi yan\u0131yor.) \u00c7il\u00ea hol v\u00ea\u015fen\u00ee. (Lambalar iyi yan\u0131yor.)<br \/>\nMasa gird a. (Masa b\u00fcy\u00fckt\u00fcr.) Mas\u00ea gird \u00ee. (Masalar b\u00fcy\u00fckt\u00fcr.)<br \/>\nPel qalin o. (Yaprak kal\u0131nd\u0131r.) P\u00eal qalin \u00ee. (Yapraklar kal\u0131nd\u0131r.)<br \/>\nVate Grubu<br \/>\nK\u00eaney\u00ee \u015fin\u00ee mekteb. (K\u0131zlar okula gidiyorlar.)<br \/>\nDest\u00ee mi di\/de k\u00eetab\u00ee est\u00ee. ( Elimde kitaplar var.)<br \/>\nMi k\u00eanay\u00ea xo r\u00ea qelem\u00ee \u00earnay\u00ee. (K\u0131z\u0131ma kalemler sat\u0131n ald\u0131m.)<\/p>\n<p>Bing\u00f6l de dahil baz\u0131 b\u00f6lgelerde isim sesli harflerden \u201ca\u201d, \u201co\u201d, \u201c\u00ea\u201d \u201cu\u201d ve \u201c\u00fb\u201d ile bitiyorsa, \u00e7o\u011fulla\u015ft\u0131rma harf\u00ee \u201c\u00ee\u201d okunmuyor. \u00d6rne\u011fin \u201cga\u201d (\u00f6k\u00fcz) isminin \u00e7o\u011fulu \u201cga\u00ee\u201d olur. Fakat burada iki sesli harf bir araya geldi\u011finden bu iki harfin aras\u0131na \u201cy\u201d kayna\u015ft\u0131rma harfi gelir ve \u201dgay\u00ee\u201d olur. \u00d6zellikle Bing\u00f6l a\u011fz\u0131 ve baz\u0131 ba\u015fka a\u011f\u0131zlarda bu son \u201c\u00ee\u201d harfi du\u015fer ve isim \u201c\u00ee\u201d siz yani \u201cgay\u201d olarak telafuz edilir. Vate \u00c7al\u0131\u015fma Grubu, yaz\u0131 dilinde bu \u201c\u00ee\u201d ekini kullanmay\u0131 uygun bulmu\u015ftur.<\/p>\n<p>\u00d6rnekler:<br \/>\nTekil \u00c7o\u011ful (Konu\u015fma dili) Vate Grubu<br \/>\nga (\u00f6k\u00fcz) gay (\u00f6k\u00fczler) gay\u00ee<br \/>\nbira (karde\u015f) biray (karde\u015fler) biray\u00ee<br \/>\nko (da\u011f) koy (da\u011flar) koy\u00ee<\/p>\n<p>Cumle i\u00e7inde kulan\u0131l\u0131\u015flar\u0131:<br \/>\nTekil isim \u00c7o\u011ful isim<br \/>\nGa \u015f\u00eeyo de\u015ft. (\u00d6k\u00fcz ovaya gitmi\u015f.) Gay \u015f\u00eey\u00ee de\u015ft. (\u00d6k\u00fczler ovaya gitmi\u015fler.)<br \/>\nBira hol o. (Karde\u015f iyidir.) Biray hol \u00ee. (Kade\u015fler iyidirler.)<br \/>\nDo\/dew rind a. (K\u00f6y g\u00fczeldir.) Doy rind \u00ee. ((K\u00f6yler g\u00fczeldirler.)<\/p>\n<p>Vate Grubu<br \/>\nGay\u00ee \u015f\u00eey\u00ee de\u015ft.(\u00d6k\u00fczler ovaya gitmi\u015fler.)<br \/>\nBiray\u00ee hol \u00ee. ((Kade\u015fler iyidirler.)<br \/>\nDew\u00ee rind \u00ee. ((K\u00f6yler g\u00fczeldirler.)<\/p>\n<p>5.2.3. \u00c7o\u011ful ismlerde b\u00fck\u00fcnl\u00fc durum:<\/p>\n<p>Bing\u00f6l a\u011fz\u0131nda (ve di\u011fer baz\u0131 b\u00f6lgelerde) tekil isimlerin sonuna\u201d\u00fbn\u201d eki getirilerek \u00e7o\u011ful b\u00fck\u00fcnl\u00fc isimler yap\u0131l\u0131r. Di\u011fer baz\u0131 b\u00f6lgelerde tekil isimlerin sonuna\u201d\u00fb\u201d, \u201con\u201d, \u201co\u201d ve \u201can\u201d eki getirilerek \u00e7o\u011ful b\u00fck\u00fcnl\u00fc isimler yap\u0131l\u0131r. Vate \u00c7al\u0131\u015fma Grubu bunlardan\u201d an\u201d ekini esas alm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6rnekler:<\/p>\n<p>Tekil isimlerde \u00c7o\u011ful isimlerde olur Di\u011fer A\u011f\u0131zlar ve Vate Grubu<br \/>\nm\u00fbnga (inek) m\u00fbng\u00fbn (inekler) mangan, mongon, m\u00fbng\u00fb, mongo<br \/>\ndew (k\u00f6y) dew\u00fbn (k\u00f6yler) dewan, dew\u00fb, dewo,dewon<br \/>\nbajar (\u015fehir) bajar\u00fbn (\u015fehirler) bajaran, bajar\u00fb, bajaro, bajaron<br \/>\nb\u00fbn (ev) b\u00fbn\u00fbn banan, bonon, b\u00fbn\u00fb, bono<\/p>\n<p>Cumle i\u00e7inde kulan\u0131l\u0131\u015flar\u0131:<br \/>\nTekil isimlerde \u00c7o\u011ful isimlerde olur<br \/>\nM\u00fbngay\u00ea ma b\u00eeya. (\u0130ne\u011fimizi getir.) M\u00fbng\u00fbn\u00ee ma b\u00eeya. (\u0130neklerimizi getir.)<br \/>\nDew\u00ea ma zaf gird a. (K\u00f6y\u00fcm\u00fcz \u00e7ok b\u00fcy\u00fckt\u00fcr.) Dew\u00fbn\u00ee ma di pes zaf o. (K\u00f6ylerimizde<br \/>\nhayvan \u00e7oktur.)<br \/>\nB\u00fbn\u00ee ma di, di wadey\u00ee est\u00ee. (Evimizde iki oda var.) B\u00fbn\u00fbn\u00ee ma di di wadey\u00ee est\u00ee. (Evlerimizde<br \/>\niki oda vard\u0131r.)<br \/>\nVate Grubu<br \/>\nMangan\u00ee ma b\u00eeya. (\u0130neklerimiz getir.)<br \/>\nDewan\u00ee ma de pes zaf o. (K\u00f6ylerimizde hayvan \u00e7oktur.)<br \/>\nBanan\u00ee ma de di wadey\u00ee est\u00ee. (Evlerimizde iki oda vard\u0131r.)<\/p>\n<p>5.3. Tamlama (\u0130zafe)<\/p>\n<p>Bing\u00f6l a\u011fz\u0131 ile di\u011fer a\u011f\u0131zlar aras\u0131ndaki \u00f6nemli bir fark da isim tamlamas\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Big\u00f6l a\u011fz\u0131nda tamlaman\u0131n eki (suffiks) \u201e\u00ea\u201c ve \u201c\u00ee\u201c sesleri iken, di\u011fer a\u011f\u0131zlar\u0131n hemen hemen hepsinde \u201ea\u201c ve \u201e\u00ea\u201c sesleridir. Tamlanan kelime (isim, s\u0131fat) di\u015fil oldu\u011fu zaman Bing\u00f6l a\u011fz\u0131nda tamlama suffiksi \u201e\u00ea\u201c sesi iken di\u011fer a\u011f\u0131zlarda bu suffiks \u201ea\u201c d\u0131r. Bu kelime eril oldu\u011fu zaman Bing\u00f6l a\u011fz\u0131nda tamlama suffiksi \u201e\u00ee\u201c sesi iken di\u011fer a\u011f\u0131zlarda bu suffiks \u201e\u00ea\u201c olur. Vate \u00c7al\u0131\u015fma Grubu konunun \u00f6neminden dolay\u0131 bu konuda herhangi bir tercihte bulunmam\u0131\u015ft\u0131r, dolay\u0131siyle Vate \u00c7al\u0131\u015fma Grubu\u2019nda her iki form da kullanmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>\u00d6rnekler:<br \/>\nBing\u00f6l a\u011fz\u0131 Di\u011fer baz\u0131 b\u00f6lgeler Vate Grubu<br \/>\ndew\u00ea Pal\u00ee (Palu`nun k\u00f6y\u00fc) dewa Pal\u00ee ikisi de<br \/>\nsay\u00ear\u00ea yegay\u00ee p\u00eel\u00ee (b\u00fcy\u00fck tarlan\u0131n elma a\u011fac\u0131) sayera yegay\u00ea p\u00eel\u00ee \u201c<br \/>\nZ\u00een\u00ea Ehmed\u00fbn (Ehmedanlar\u0131n Zin\u00easi) Z\u00eena Ehmedan \u201c<br \/>\nlaj\u00ee Pa\u015fay\u00ee (pa\u015fan\u0131n o\u011flu) laj\u00ea Pa\u015fay\u00ee \u201c<br \/>\npurn\u00ea n\u00fbn\u00ee (ekmek f\u0131r\u0131n\u0131) firina nan\u00ee \u201c<br \/>\nde\u015ft\u00ea \u00c7ol\u00eeg\u00ee (Bing\u00f6l ovas\u0131) de\u015fta \u00c7ewlig\u00ee \u201c<br \/>\ndew\u00ea zerr\u00ea derey\u00ee (derenin i\u00e7indeki k\u00f6y) dewa zerr\u00ea derey\u00ee \u201c<br \/>\nawk\u00ea behr\u00ee (deniz suyu) awa\/awka behr\u00ee \u201c<br \/>\nk\u00eanay\u00ea mina rind (Benim g\u00fczel k\u0131z\u0131m) k\u00eanaya mina rinde\/i \u201c<br \/>\nher\u00ee mi (e\u015fe\u011fim, eril) her\u00ea mi<\/p>\n<p>C\u00fcmle i\u00e7inde kulan\u0131l\u0131\u015flar\u0131:<br \/>\nIna dew\u00ea pal\u00ee zaf gird a. (Palu`nun bu k\u00f6y\u00fc \u00e7ok b\u00fcy\u00fckt\u00fcr.)<br \/>\nSayer\u00ea yegay\u00ee p\u00eel\u00ee emser zaf say girot\u00ee\/guret\u00ee. (B\u00fcy\u00fck tarlan\u0131n elma a\u011fac\u0131 bu y\u0131l \u00e7ok elma tutmu\u015f.)<br \/>\nZ\u00een\u00ea Ehmed\u00fbn neway serr\u00ee ya. (Ehmedanlar\u0131n Zine\u2019si doksan ya\u015f\u0131ndad\u0131r.)<br \/>\nDe\u015ft\u00ea \u00c7ol\u00eeg gird a. (Bing\u00f6l\u00b4\u00fcn ovas\u0131 b\u00fcy\u00fckt\u00fcr.)<br \/>\nBing\u00f6l a\u011fz\u0131nda tamlama suffiksi \u201e\u00ee\u201c ve \u201e\u00ea\u201c bazen kelimenin ortas\u0131nda bulunur. Ornekler:<br \/>\nYo v\u00eac\u00eeyawo s\u00ear b\u00fbn\u00ee. (Birisi evin dam\u0131na \u00e7\u0131km\u0131\u015f.)<br \/>\nM\u00fbnen Ehm\u00ead Ehmed\u00fbn. (Ehmedanlar\u0131n Ahmet\u2019e benziyor.)<br \/>\nEz qijk\u00eak key\u00ee b\u00eeya. (Ben evin k\u00fc\u00e7\u00fc\u011f\u00fc idim.)<br \/>\nTu c\u00eeg\u00ear mi werd, c\u00eeg\u00ear mi. (Sen benim cigerimi yedin.)<br \/>\nMewl\u00eed Melay\u00ee Win\u00ee. (Hun (Beyhan) hocas\u0131n\u0131n Mewl\u00fcd\u00fc.)<br \/>\nBing\u00f6l a\u011fz\u0131nda konu\u015fma dilinde ve masallarda tamlama (izafe) suffiksi \u201e\u00ee\u201c ve \u201e\u00ea\u201c baz\u0131 zaman ve yerlerde kulan\u0131lmazlar. \u00d6rne\u011fin, \u201cLaj\u00ee Q\u00eays\u00ear\u201d de \u201claj\u201ddaki \u201ca\u201d sesi biraz daha bast\u0131r\u0131larak ve uzun telafuz edilir.<\/p>\n<p>5.4. Zamirler<\/p>\n<p>5.4.1. \u015eah\u0131s Zamirleri<\/p>\n<p>Zazaca\u2019da iki grup \u015fah\u0131s zamiri vard\u0131r. Bunlardan birinci gruptakiler yal\u0131n, ikinci gruptakiler ise b\u00fck\u00fcml\u00fc haldedirler.<\/p>\n<p>5.4.1.1. Birinci grup \u015fah\u0131s zam\u0131rleri<\/p>\n<p>Bing\u00f6l a\u011fz\u0131 Di\u011fer baz\u0131 b\u00f6lgeler Vate Grubu<br \/>\nez (ben) e ez<br \/>\nti (sen) to,t\u00fb,tu ti<br \/>\nwi, aw ( o, eril) ew,aw,we,wi,ay,yo,y\u00fb,wo,\u00fb,0 o<br \/>\nya (o, di\u015fil) a, aya a<br \/>\nma (biz) ma ma<br \/>\n\u015fima (siz) \u015fima \u015fima<br \/>\nyi (onlar) \u00ea,y\u00ee,\u00ee \u00ea<\/p>\n<p>C\u00fcmle i\u00e7inde kulan\u0131l\u0131\u015flar\u0131:<br \/>\nEz ha w\u00fbnena. (Ben okuyorum.)<br \/>\nTi h\u00ea wunen\u00ee. (Sen okuyorsun.) \u0130kinci tekil eril \u015fah\u0131s<br \/>\nTi ha wunena. (Sen okuyorsun.) \u0130kinci tekil di\u015fil \u015fah\u0131s<br \/>\nWi (aw) ho wunen\u00fb. (O, okuyor.)<br \/>\nYa ha wunena. (O okuyor.)<br \/>\nMa h\u00ea w\u00fbnen\u00ee. (Biz okuyoruz.)<br \/>\n\u015eima h\u00ea w\u00fbnen\u00ee. (Siz okuyorsunuz.)<br \/>\nYi h\u00ea w\u00fbnen\u00ee. (Olar okuyorlar.)<br \/>\nBunlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda bir de kendi zamiri (personal pronom) denilen \u201cxwi\u201d zamiri vard\u0131r. Bunun da b\u00f6lgeden b\u00f6lgeye farkl\u0131 formlar\u0131 vard\u0131r.<br \/>\nBing\u00f6l a\u011fz\u0131 Di\u011fer baz\u0131 b\u00f6lgeler Vate Grubu<br \/>\nxwi (kendi) xo, xwe, xwo, xu, ho, hu xo<br \/>\nC\u00fcmle i\u00e7inde kulan\u0131l\u0131\u015flar\u0131:<br \/>\nMi xwi r\u00ee yew k\u00eetab girot\/guret. (Ben kendime bir kitap ald\u0131m.)<br \/>\nWi xwi bi xwi qis\u00ea keno. (O kendi kendine konu\u015fuyor.)<\/p>\n<p>5.4.1.2. \u0130kinci grup \u015fah\u0131s zamirleri<\/p>\n<p>Bing\u00f6l a\u011fz\u0131 Di\u011fer baz\u0131 b\u00f6lgeler Vate Grubu<br \/>\nmi (ben) min mi<br \/>\ntu (sen) t\u00fb,to to<br \/>\nyi (o, eril) y\u00ea, h\u00ee, jey, \u00ea, \u00eay, \u00eay\u00ee, ay ey<br \/>\nyay\/y\u00ea\/aye (o, di\u015fil) aye, y\u00ea, ya, aya,ay,a, ja aye<br \/>\nma (biz) man ma<br \/>\n\u015fima (siz) \u015fiman, sima \u015fima<br \/>\nyin\/ayin (onlar) \u00eenan.y\u00een\u00ee,y\u00eene, j\u00een\u00ee, \u00eena, \u00eene \u00eenan<br \/>\n\u00een\u00ea, \u00een\u00fb, aynan, eyna, ayno<br \/>\nC\u00fcmle i\u00e7inde kulan\u0131l\u0131\u015flar\u0131:<br \/>\nMi wend. (Ben okudum.)<br \/>\nTu wend. (Sen okudun.)<br \/>\nYi wend. (O okudu.)<br \/>\nYay\/y\u00ea wend. (O okudu.)<br \/>\nMa wend. (Biz okuduk.)<br \/>\n\u015eima wend. (Siz okudunuz.)<br \/>\nYin wend. (Onlar okudular.)<\/p>\n<p>5.4.3. \u0130\u015faret Zamirleri<\/p>\n<p>\u0130\u015faret zamirleri herhangi bir \u015feyi i\u015faret ederken ad\u0131n\u0131 vermeden o \u015feyin yerine kulan\u0131l\u0131rlar. \u0130ki grup i\u015faret zamiri vard\u0131r. Birinci grup i\u015faret zamiri yak\u0131n mesafede bulunan \u015feyler i\u00e7in kulan\u0131l\u0131rlar, ikinci grup i\u015faret zamirleri ise uzak mesafedeki \u015feyler i\u00e7in kulan\u0131l\u0131rlar.<\/p>\n<p>5.4.3.1. Birinci grup i\u015faret zamirleri (yak\u0131n mesafe i\u00e7in)<\/p>\n<p>Bing\u00f6l a\u011fz\u0131 Di\u011fer baz\u0131 b\u00f6lgeler Vate Grubu<br \/>\nIni\/in (bu -eril) no, n\u00fb,en\u00fb, eni, ino,in no<br \/>\nina (bu\u2013di\u015fil) ena, hena, na na<br \/>\nin\u00ee (bunlar) n\u00ee, en\u00ee, en\u00ea, in\u00ea, n\u00ea n\u00ea<br \/>\nC\u00fcmle i\u00e7inde kulan\u0131l\u0131\u015flar\u0131:<br \/>\nIni\/in v\u00fbno. (O s\u00f6yl\u00fcyor.)<br \/>\nIna v\u00fbna. (O s\u00f6yl\u00fcyor.)<br \/>\nIn\u00ee v\u00fbn\u00ee. (Bunlar s\u00f6yl\u00fcyorlar.)<\/p>\n<p>5.4.3.1.1 Birinci grup i\u015faret zamirlerinde b\u00fck\u00fcnl\u00fc hali<\/p>\n<p>Bing\u00f6l a\u011fz\u0131 Di\u011fer baz\u0131 b\u00f6lgeler Vate Grubu<br \/>\nin\u00ee (bu-eril) ney, n\u00ea, en\u00ee, en\u00ea, in\u00ea ney<br \/>\ninay\/in\u00ea (bu\u2013di\u015fil) naye, nay, ena, enay,en\u00ea, ina<br \/>\niney, in\u00ea, in\u00eay, hena naye<br \/>\nin\u00een\/in\u00fbn (bunlar) n\u00eenan,n\u00eena, n\u00een\u00fb, nay\u00eene, n\u00eenan<br \/>\nen\u00eeyan,en\u00eey\u00fbn, in\u00eeyan, in\u00fbn, in\u00een, \u00eeno, ino<br \/>\nC\u00fcmle i\u00e7inde kulan\u0131l\u0131\u015flar\u0131:<br \/>\nIn\u00ee va. (Bu s\u00f6yledi.)<br \/>\nInay\/in\u00ea va. (Bu s\u00f6yledi.)<br \/>\nIn\u00een\/in\u00fbn va. (Bunlar s\u00f6ylediler.)<\/p>\n<p>5.4.3.2. \u0130kinci grup i\u015faret zamirleri (uzak mesafe i\u00e7in)<\/p>\n<p>Bing\u00f6l a\u011fz\u0131 Di\u011fer baz\u0131 b\u00f6lgeler Vate Grubu<br \/>\nowi\/wi (o, eril) o,aw,ew,hew,awi,ay,ay,ewi,eyi \u00fb o<br \/>\naya (o, di\u015fil) a, eya a<br \/>\nay\u00ee (onlar) \u00ee,\u00ea,ay,ey\u00ee,hey\u00ee \u00ea<br \/>\nC\u00fcmle i\u00e7inde kulan\u0131l\u0131\u015flar\u0131:<br \/>\nOwi\/wi v\u00fbno. (O s\u00f6yl\u00fcyor.)<br \/>\nAya v\u00fbna. (O s\u00f6yl\u00fcyor.)<br \/>\nAy\u00ee v\u00fbn\u00ee. (Onlar s\u00f6yl\u00fcyorlar.)<\/p>\n<p>5.4.3.2.1 \u0130kinci grup i\u015faret zamirlerinde b\u00fck\u00fcnl\u00fc hali<\/p>\n<p>Bing\u00f6l a\u011fz\u0131 Di\u011fer baz\u0131 b\u00f6lgeler Vate Grubu<br \/>\nay\u00ee (o, eril) ey,ay ey<br \/>\nay\u00ea (o, di\u015fil) ay,aya,eya aye<br \/>\nayn\u00fbn\/ayin (onlar) \u00eenan,aynan,ayna \u00eenan<br \/>\nC\u00fcmle i\u00e7inde kulan\u0131l\u0131\u015flar\u0131:<br \/>\nAy\u00ee va. (O s\u00f6yledi.)<br \/>\nAy\u00ea va. (O s\u00f6yledi.)<br \/>\nAyn\u00fbn\/ayin va. (Onlar s\u00f6ylediler.)<\/p>\n<p>5.4.4. S\u0131fatlar<\/p>\n<p>Varl\u0131klar\u0131 ve kavramlar\u0131 niteleyen veya belirten s\u00f6zc\u00fcklere s\u0131fat denir. S\u0131fatlar niteleme s\u0131fatlar\u0131 ve belirtme s\u0131fatlar\u0131 diye ikiye ayr\u0131l\u0131rlar. Belirtme s\u0131fatlar\u0131 da, i\u015faret s\u0131fatlar\u0131, say\u0131 s\u0131fatlar\u0131, soru s\u0131fatlar\u0131 ve belgisiz s\u0131fatlar olarak d\u00f6rde ayr\u0131l\u0131rlar. Biz burada sadece i\u015faret s\u0131fatlar\u0131nda Bing\u00f6l a\u011fz\u0131 ile di\u011fer a\u011f\u0131zlar\u0131 kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131raca\u011f\u0131z.<\/p>\n<p>5.4.4.1. \u0130\u015faret s\u0131fatlar\u0131 (yak\u0131n mesafe i\u00e7in)<\/p>\n<p>Bing\u00f6l a\u011fz\u0131 Di\u011fer baz\u0131 b\u00f6lgeler Vate Grubu<br \/>\nini\/in (bu eril) no,n\u00fb,eno,en\u00fb,eni,ino,in,na no<br \/>\nina (bu di\u015fil) na, ena,hena na<br \/>\nin\u00ee (bunlar) n\u00ea, n\u00ee, en\u00ee, en\u00ea, in\u00ea, na n\u00ea<br \/>\nC\u00fcmle i\u00e7inde kulan\u0131l\u0131\u015flar\u0131:<br \/>\nIni\/in merdim v\u00fbno. (Bu adam s\u00f6yl\u00fcyor.)<br \/>\nIna k\u00eanek v\u00fbna. (Bu k\u0131z s\u00f6yl\u00fcyor.)<br \/>\nIn\u00ee k\u00eanek\u00ee v\u00fbn\u00ee. (Bu k\u0131zlar s\u00f6yl\u00fcyorlar.)<br \/>\nIn\u00ee merdim\u00ee v\u00fbn\u00ee. (Bu adamlar s\u00f6yl\u00fcyorlar.)<\/p>\n<p>5.4.4.2. \u0130\u015faret s\u0131fatlar\u0131 (uzak mesafe i\u00e7in)<\/p>\n<p>Bing\u00f6l a\u011fz\u0131 Di\u011fer baz\u0131 b\u00f6lgeler Vate Grubu<br \/>\nowi\/aw (o eril) o,aw,ew,hew,ay,ewi,\u00fb o<br \/>\naya (o, di\u015fil) a, eya a<br \/>\nay\u00ee (onlar) \u00ee,\u00ea,ay,ey\u00ee,hey\u00ee \u00ea<br \/>\nC\u00fcmle i\u00e7inde kulan\u0131l\u0131\u015flar\u0131:<br \/>\nOwi\/aw merdim v\u00fbno. (O adam s\u00f6yl\u00fcyor.)<br \/>\nAya k\u00eanek v\u00fbna. (O k\u0131z s\u00f6yl\u00fcyor.)<br \/>\nAy\u00ee k\u00eanek\u00ee v\u00fbn\u00ee. (O k\u0131zlar s\u00f6yl\u00fcyorlar.)<br \/>\nAy\u00ee merdim\u00ee v\u00fbn\u00ee. (O adamlar s\u00f6yl\u00fcyorlar.)<\/p>\n<p>5.4.4.3. \u0130\u015faret s\u0131fatlar\u0131nda b\u00fck\u00fcnl\u00fc hali<\/p>\n<p>Bing\u00f6l a\u011fz\u0131 Di\u011fer baz\u0131 b\u00f6lgeler Vate Grubu<br \/>\nay\/aw (o eril) \u00ea, \u00ee \u00ea<br \/>\naya (o di\u015fil) eya, a a<br \/>\nay (onlar) \u00ee,\u00ea,ay,ey\u00ee,hey\u00ee \u00ea<br \/>\nC\u00fcmle i\u00e7inde kulan\u0131l\u0131\u015flar\u0131:<br \/>\nAy merdim ra vaci. (O adama s\u00f6yle.)<br \/>\nAya k\u00eanek ra vaci. (O k\u0131za s\u00f6yle.)<br \/>\nAy k\u00eanek\u00fbn ra vaci. (O k\u0131zlara s\u00f6yle.)<br \/>\nAy merdim\u00fbn ra vaci. (O adamlara s\u00f6yle.)<\/p>\n<p>5.4. Say\u0131lar<\/p>\n<p>Zazaca da say\u0131lar\u0131n da b\u00f6lgeden b\u00f6lgeye farkl\u0131 s\u00f6yleni\u015f bi\u00e7imleri vard\u0131r.<br \/>\nBing\u00f6l a\u011fz\u0131 Di\u011fer baz\u0131 b\u00f6lgeler Vate Grubu<br \/>\nyo (bir) yew, yow, jew, j\u00fb, zu, z\u00fb yew<br \/>\ndi (iki) di, du, dudu di<br \/>\nh\u00eerye\/h\u00eeri (\u00fc\u00e7) h\u00eere, h\u00eeri, h\u00eer\u00ea h\u00eer\u00ea<br \/>\n\u00e7eher\/\u00e7ahar (d\u00f6rt) \u00e7ar, \u00e7ehar, \u00e7ihar, \u00e7\u00eeyer, \u00e7er, \u00e7or, \u00e7ar<br \/>\np\u00fbnc (be\u015f) panc, panj, ponc, ponz panc<br \/>\n\u015fe\u015f (alt\u0131) ses \u015fe\u015f<br \/>\nhot (yedi) hewt, hawt, howt hewt<br \/>\nhe\u015ft (sekiz) hey\u015ft he\u015ft<br \/>\nno (dokuz) new, now new<br \/>\ndes (on) des des<br \/>\nyondes\/y\u00fbndas, des \u00fb yo yewndes, yowndes, yonda, z\u00fbyes yewendes<br \/>\n(onbir) des \u00fb j\u00fb, des \u00fb yew, des \u00fb z\u00fb<br \/>\nduyes, des \u00fb di (oniki) diw\u00eas, duy\u00eas, des \u00fb di, diw\u00eas<br \/>\nh\u00eeres, des \u00fb h\u00eerye\/h\u00eeri (on\u00fc\u00e7) h\u00eer\u00eas, des \u00fb h\u00eer\u00ea h\u00eer\u00eas<br \/>\n\u00e7ares, des \u00fb \u00e7eher\/\u00e7ar(ond\u00f6rt)\u00e7ar\u00eas, des \u00fb \u00e7ar, des \u00fb \u00e7ihar \u00e7ar\u00eas<br \/>\np\u00fbnc\u00eeyes, des \u00fb p\u00fbnc (onbe\u015f) panc\u00eas, ponc\u00eas, p\u00fbnc\u00eas, des \u00fb panc panc\u00eas<br \/>\ndes \u00fb ponz,<br \/>\n\u015f\u00eeyes, des \u00fb \u015fe\u015f (onalt\u0131) \u015f\u00eey\u00eas, s\u00eay\u00eas, des \u00fb ses \u015f\u00eey\u00eas<br \/>\nhot\u00eeyes, des \u00fb hot (onyedi) howt\u00eas, hot\u00eas, des \u00fb hewt, hewt\u00eas hewt\u00eas<br \/>\nhe\u015ft\u00eeyes, des \u00fb he\u015ft (onsekiz) he\u015ft\u00eas, heyt\u00eas he\u015ft\u00eas<br \/>\nn\u00eab\u00eeyes, des \u00fb no (ondokuz) new\u00eas, des \u00fb new new\u00eas<br \/>\nv\u00eest (yirmi) v\u00eest v\u00eest<\/p>\n<p>h\u00eeris (otuz) h\u00eeris h\u00eeris<br \/>\n\u00e7oras (k\u0131rk) \u00e7ewres, \u00e7ewre\u015f, \u00e7ores \u00e7ewres<br \/>\np\u00fbncas (eli) pancas, poncas pancas<br \/>\n\u015f\u00ea\u015ft (altm\u0131\u015f) \u015fe\u015ft\u00ee, \u015fest, \u015f\u00ea\u015ft\u00ee, \u015fey\u015ft\u00ee \u015fe\u015ft\u00ee<br \/>\nhotay (yetm\u0131\u015f) hewtay, hawtay, hotay\u00ea hewtay<br \/>\nhe\u015ftay (seksen) h\u00ea\u015ftay, h\u00ea\u015ftay\u00ea, hey\u015ftay he\u015ftay<br \/>\nneway (doksan) neway, neway\u00ea neway<br \/>\nse (y\u00fcz) se se<\/p>\n<p>5.5. Edat (ilge\u00e7)<\/p>\n<p>Tek ba\u015f\u0131na a\u00e7\u0131k bir anlam\u0131 olmayan ve ancak c\u00fcmle i\u00e7inde s\u00f6zc\u00fckler aras\u0131nda ilgi ve uygunlu\u011fu kuran s\u00f6zc\u00fcklere edat denir.<\/p>\n<p>5.6.1. \u00d6nedat<\/p>\n<p>5.6.1.1. p\u00ea, pa, (ile)<\/p>\n<p>P\u00ea (ile) \u00f6nedat\u0131 b\u00f6lgeden b\u00f6lgeye farkl\u0131 bi\u00e7imler al\u0131yor. Vate \u00c7al\u0131\u015fma Grubu bunlardan \u201dp\u00ea\u201d formunu esas alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Bing\u00f6l a\u011fz\u0131 Di\u011fer baz\u0131 b\u00f6lgeler Vate Grubu<br \/>\nP\u00ea, pa (ile) pey p\u00ea<br \/>\nC\u00fcmle i\u00e7inde kulan\u0131l\u0131\u015f\u0131:<br \/>\nP\u00ea qelema nu\u015ft. (Kalem ile yazd\u0131.)<br \/>\nP\u00ea dest\u00ee\/d\u00east werd. (El ile yedi.)<br \/>\nP\u00ea taks\u00ee ame. (Taks\u00ee ile geldi.)<br \/>\nMiye\u015fn\u00ea pa var\u00fbn a ru\u00ea\u015f\u00eeyay\u00ee. (Koyunlar kuzularla birlikte sat\u0131ld\u0131lar.)<br \/>\nEz pa kinc\u00fbn a kota miy\u00fbn cil\u00fbn. (Ben elbiselerimle yata\u011fa girdim.)<br \/>\nDi\u011fer b\u00f6lgelerde \u201cbi\u201d \u00f6nedat\u0131 da kulan\u0131l\u0131yor. \u201cbi\u201d \u00f6nedat\u0131 da b\u00f6lgeden b\u00f6lgeye farkl\u0131 formlar al\u0131yor. Vate \u00c7al\u0131\u015fma Grubu bunlardan\u201d bi\u201d formunu esas alm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\nBing\u00f6l a\u011fz\u0131 Di\u011fer baz\u0131 b\u00f6lgeler Vate Grubu<br \/>\nbe, ve, ebi, ebe, eve, bi bi<br \/>\nC\u00fcmle i\u00e7inde kulan\u0131l\u0131\u015f\u0131:<br \/>\nBi peran\u00ee xo er\u00eenayo. (Paras\u0131yla sat\u0131n alm\u0131\u015f.)<br \/>\nVa\u015f\u00ee xwi bi astuar a kiri\u015ft. (Otunu at ile ta\u015f\u0131d\u0131.)<br \/>\n\u201cBi\u201d \u00f6nedat olarak kulan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman ayr\u0131 yaz\u0131l\u0131r. Ancak \u201cbi\u201d prefiks (\u00f6nek) olarak da kulan\u0131l\u0131yor. Yani e\u011fer \u201cbi\u201d kelimeden \u00f6nce geliyor ve kelimeyi s\u0131fat yap\u0131yorsa bu durumda birlikte yaz\u0131l\u0131r.<br \/>\nC\u00fcmle i\u00e7inde kulan\u0131l\u0131\u015f\u0131:<br \/>\nbiaqil (ak\u0131ll\u0131)<br \/>\nbiquwet (kuvvetli)<br \/>\nbiveng (sesli)<\/p>\n<p>5.6.1.2. b\u00ea (siz)<\/p>\n<p>B\u00ea (&#8230;siz) \u00f6nedat\u0131 b\u00f6lgeden b\u00f6lgeye farkl\u0131l\u0131kar g\u00f6steriyor. Vate \u00c7al\u0131\u015fma Grubu bunlardan \u201d b\u00ea\u201d y\u0131 esas alm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\nBing\u00f6l a\u011fz\u0131 Di\u011fer baz\u0131 b\u00f6lgeler Vate Grubu<br \/>\nb\u00eeye (siz) b\u00ea, be b\u00ea<br \/>\nC\u00fcmle i\u00e7inde kulan\u0131l\u0131\u015f\u0131:<br \/>\nKeye di b\u00eeye mi h\u00eerye kes\u00ee est\u00ee. (Evde benden ba\u015fka \u00fc\u00e7 ki\u015fi var.)<br \/>\nEz b\u00ea tu n\u00ea\u015fina. (Ben sensiz gitmem.)<br \/>\n\u201cB\u00eeye\u201d \u00f6nedat olarak kulan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman ayr\u0131 yaz\u0131l\u0131r. Ancak \u201cb\u00eeye\u201d prefiks (\u00f6nek) olarak da kulan\u0131l\u0131yor. Yani e\u011fer \u201cb\u00eeye\u201d kelimeden \u00f6nce geliyor ve o kelimeyi s\u0131fat yap\u0131yorsa bu durumda birlikte yaz\u0131l\u0131r.<br \/>\nC\u00fcmle i\u00e7inde kulan\u0131l\u0131\u015f\u0131:<br \/>\nb\u00eeyekes (kimsesiz)<br \/>\nb\u00eeyew\u00eejd\u00fbn (vijdans\u0131z)<br \/>\nb\u00eeyekinc\u00fbn (elbisesiz)<br \/>\nb\u00eeyedad\u00ee, b\u00eeyebab\u00ee (\u00f6ks\u00fcz, annesiz, babas\u0131z)<br \/>\nb\u00eeye\u00eensaf (insafs\u0131z)<\/p>\n<p>5.6.1.3. s\u00ea (gibi), sey (gibi, kadar)<br \/>\n\u201cSe\u201d (gibi) ve \u201csey\u201d (gibi, kadar) \u00f6nedat\u0131 b\u00f6lgeden b\u00f6lgeye farkl\u0131 s\u00f6yleniyor. Vate \u00c7al\u0131\u015fma Grubu bunlardan\u201d se\u201d ve \u201csey\u201d formlar\u0131n\u0131 esas alm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\nBing\u00f6l a\u011fz\u0131 Di\u011fer baz\u0131 b\u00f6lgeler Vate Grubu<br \/>\ns\u00ea\/z\u00ea (gibi) ze, je, heze se<br \/>\nsey\/z\u00ea (gibi, kadar) zey, hezey, s\u00ea, z\u00ea, j\u00ea, hez\u00ea sey<br \/>\nC\u00fcmle i\u00e7inde kulan\u0131l\u0131\u015f\u0131:<br \/>\nB\u00fbn\u00ee ma s\u00ea\/z\u00ea b\u00fbn\u00ee muxtar\u00ee yo. (Bizim evimiz muhtar\u0131n evi gibidir.)<br \/>\nQum\u00ea yi s\u00ea\/z\u00ea qewax a. (Boyu kavak gibidir.)<br \/>\nWi sey\/z\u00ea mi n\u00eeyo. (O benim gibi de\u011fil.\/O benim kadar de\u011fil.)<br \/>\nTi se\/z\u00ea a\u015fm \u015foq d\u00fbna. (Sen, (kad\u0131n) ay gibi parl\u0131yorsun.)<br \/>\n\u015eima sey\/z\u00ea ma dolet\u00ee ney\u00ee. (Siz, bizim kadar zengin de\u011filsiniz.)<\/p>\n<p>5.6.1.4. Heta, het\u00fbn, hend, ehend (&#8230; kadar, &#8230;in kadar, ..e kadar)<\/p>\n<p>\u201cHeta\u201d , \u201chend\u201d ve \u201cehend\u201d \u00f6nedatlar\u0131 da b\u00f6lgeden b\u00f6lgeye farkl\u0131 olabiliyor. Vate \u00c7al\u0131\u015fma Grubu bunlardan\u201d heta\u201d ve \u201chend\u00ea\u201d formlar\u0131n\u0131 alm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\nBing\u00f6l a\u011fz\u0131 Di\u011fer baz\u0131 b\u00f6lgeler Vate Grubu<br \/>\nHeta, hend, ehend hende, honde, hendi, hendhey heta, hend\u00ea, hetan\u00ee<br \/>\nC\u00fcmle i\u00e7inde kulan\u0131l\u0131\u015f\u0131:<br \/>\nTi hend\u00ea \u00fbmbaz\u00fbn xwi ne y\u00ee. (Sen arkadaslar\u0131n kadar de\u011filsin.)<br \/>\nHet\u00fbn\/heta ti biyer\u00ee ma \u015fin\u00ee. (Sen gelene kadar biz gideriz.)<br \/>\nEz hend b\u00eeya v\u00ea\u015f\u00fbn ki mi di teqat nimend. (O kadar ac\u0131kt\u0131m ki bende takat kalmad\u0131.)<br \/>\nMu\u015f ra heta Sarc\u00fbn sinor\u00ee \u00c7ol\u00eeg\u00ee yo. (Mu\u015f\u2019tan Sar\u0131can\u2019a kadar Bing\u00f6l s\u0131n\u0131r\u0131d\u0131r.)<\/p>\n<p>5.6.1.3. ver a, verba (&#8230;e do\u011fru, &#8230;kar\u015f\u0131)<\/p>\n<p>\u201cVera\u201d (do\u011fru) ve \u201cverba\u201d (kar\u015f\u0131) \u00f6nedatlar\u0131 da b\u00f6lgeden b\u00f6lgeye farkl\u0131 bi\u00e7imlerde kullan\u0131l\u0131biyor. Vate \u00c7al\u0131\u015fma Grubu bunlardan\u201d ver bi\u201d formunu alm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\nBing\u00f6l a\u011fz\u0131 Di\u011fer baz\u0131 b\u00f6lgeler Vate Grubu<br \/>\nVera, verba ver bi, ver bo ver bi<br \/>\nC\u00fcmle i\u00e7inde kulan\u0131l\u0131\u015f\u0131:<br \/>\nEz \u015fina, wi z\u00ee vera mi yeno. (Ben gidiyorum, o da bana do\u011fru geliyor.)<br \/>\nEz \u015fina verba Xarp\u00eey\u00eat. (Ben Elaz\u0131\u011f\u2019a do\u011fru gidiyorum.)<br \/>\nEz \u015f\u00eeya vera bab\u00ee xwi. (Ben babam\u0131 kar\u015f\u0131lamaya gittim.)<\/p>\n<p>5.6.2. Artedat<\/p>\n<p>5.6.2.1. Ri (y\u00f6nelme hali, ..a, &#8230;e)<\/p>\n<p>\u201cRi\u201d artedat\u0131 b\u00f6lgeden b\u00f6lgeye farkl\u0131 bi\u00e7imler al\u0131yor. Vate \u00c7al\u0131\u015fma Grubu bunlardan\u201d r\u00ea\u201d, artedat\u0131n\u0131 alm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\nBing\u00f6l a\u011fz\u0131 Di\u011fer baz\u0131 b\u00f6lgeler Vate Grubu<br \/>\nri, r` r\u00ea, r\u00ee,re r\u00ea<br \/>\nC\u00fcmle i\u00e7inde kulan\u0131l\u0131\u015f\u0131:<br \/>\nEz k\u00fbm\u00ee ri v\u00fbna. (Ben kime s\u00f6yl\u00fcyorum.)<br \/>\nMi ri yew tas\u00ea awk b\u00eeya! (Bana bir bardak su getir!)<br \/>\nMi k\u00eanay xwi r\u00ee yew k\u00eetab \u00earna. (K\u0131z\u0131ma bir kitap sat\u0131n ald\u0131m.)<br \/>\nBing\u00f6l a\u011fz\u0131nda konu\u015fma dilinde \u201cri\u201d kelimeden ayr\u0131 olarak de\u011fil de daha \u00e7ok kelimeyle birlikte \u201cir\u201d \u015feklinde s\u00f6ylenir, ama yaz\u0131 dilinde \u201cri\u201d \u015feklinde ayr\u0131 yazmak gerekir. Zaten son y\u0131llarda Bing\u00f6l y\u00f6resinden Zazaca yazanlar bu yaz\u0131m \u015feklini tercih etmektedirler. Ancak \u015fiirde ak\u0131c\u0131l\u0131k, hece ve ses uyumu ile kafiye ve di\u011fer baz\u0131 nedenlerden dolay\u0131 \u201c\u2019r`\u201d olarak yaz\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Konu\u015fma dili i\u00e7in \u00f6rnekler:<br \/>\nEz k\u00fbmi r\u2019 v\u00fbna. (Ben kime s\u00f6yl\u00fcyorum.)<br \/>\nMi r\u2019yew tas\u00ea owk\/awk b\u00eeya. (Bana bir bardak su getir.)<br \/>\nMi k\u00eanay xwi r\u2019 yew k\u00eetab \u00earna. (K\u0131z\u0131ma bir kitap sat\u0131n ald\u0131m.)<\/p>\n<p>5.6.2.2. di ( de, da)<\/p>\n<p>\u201cDi\u201d artedat\u0131 da b\u00f6lgeden b\u00f6lgeye farkl\u0131l\u0131klar arzediyor. Vate \u00c7al\u0131\u015fma Grubu bunlardan\u201dde\u201d artedat\u0131n\u0131 alm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\nBing\u00f6l a\u011fz\u0131 Di\u011fer baz\u0131 b\u00f6lgeler Vate Grubu<br \/>\ndi de,di de<br \/>\nC\u00fcmle i\u00e7inde kulan\u0131l\u0131\u015f\u0131:<br \/>\nEz dew di ameya dinya. (Ben k\u00f6yde d\u00fcnyaya gelmi\u015fim.)<br \/>\nK\u00eetab ho \u00e7ant\u00ea mi di. (Kitap benim \u00e7antamda.)<br \/>\n\u00c7ewl\u00eeg di yo\/yew sempozyum viraz\u00eeya. (Bing\u00f6l de bir sempozyum yap\u0131ld\u0131.)<br \/>\nBing\u00f6l a\u011fz\u0131nda konu\u015fma dilinde \u201cdi\u201d tam olarak kelimenin sonunda de\u011fil de \u201cid\u201d olarak kelimeyle birlikte s\u00f6ylenir. Ama yaz\u0131 dilinde bunu \u201cdi\u201d \u015feklinde ve ayr\u0131 olarak yazmak gerekir. \u00c7\u00fcnk\u00fc hemen hemen b\u00fct\u00fcn dillerde, K\u00fcrt\u00e7enin di\u011fer leh\u00e7elerinde ve Zazaca konu\u015fulan di\u011fer b\u00f6lgelerde de, \u201cdi\u201d yada \u201cde\u201d olarak ayr\u0131 yaz\u0131lmaktad\u0131r. Son y\u0131llarda Bing\u00f6l y\u00f6resinden Zazaca yazanlar genelikle d\u00fcz yaz\u0131larda bunu \u201cdi\u201d ve ayr\u0131 olarak, ancak \u201dri\u201d de oldu\u011fu gibi \u015fiirde daha ziyade \u201c\u2019d`\u201d olarak yazmaktad\u0131rlar.<\/p>\n<p>Konu\u015fma dili i\u00e7in \u00f6rnekler<br \/>\nEz dewid (dew id) ameya dinya. (Ben k\u00f6yde d\u00fcnyaya gelmi\u015fim.)<br \/>\nK\u00eetab ho \u00e7ante mid (mi d\u2019). (Kitap benim \u00e7antam da.)<br \/>\n\u00c7ewl\u00eegid (\u00c7ol\u00eeg id\u2019) yo\/yew sempozyum viraz\u00eeya. (Bing\u00f6l de bir sempozyum yap\u0131ld\u0131.)<\/p>\n<p>5.6.2.3. \u201cRa\u201d ( den, dan)<\/p>\n<p>\u201cRa\u201d artedat\u0131 hemen hemen b\u00fct\u00fcn b\u00f6lgelerde ayn\u0131d\u0131r.<br \/>\nC\u00fcmle i\u00e7inde kulan\u0131l\u0131\u015f\u0131:<br \/>\nEz Almanya ra ameya. (Ben Almanya\u2019dan geldim.)<br \/>\nEz \u00e7ar\u015fu ra \u015f\u00eeya k\u00eeye. (Ben \u00e7ar\u015f\u0131dan eve gittim.)<\/p>\n<p>5.6.2.4. \u201cya, a,\u201d (ile, )<\/p>\n<p>\u201cYa\u201d ve \u201ca\u201d artedatlar\u0131 hemen hemen b\u00fct\u00fcn b\u00f6lgelerde ayn\u0131d\u0131r.<br \/>\nC\u00fcmle i\u00e7inde kulan\u0131l\u0131\u015f\u0131lar\u0131:<br \/>\nMi lac\u00ee xwi kenay xwi ya \u015fawit. (Ben o\u011flumu k\u0131z\u0131mla g\u00f6nderdim.)<br \/>\nEz semed\u00ee komb\u00eeyay\u00ee\u015f\u00ee ya ameya. (Ben toplant\u0131 i\u00e7in geldim.)<\/p>\n<p>5.6.2.5. \u201cser o (\u00fczerinde )<\/p>\n<p>\u201cSer o\u201d artedat\u0131 b\u00f6lgeden b\u00f6lgeye farkl\u0131 bi\u00e7imlerde kullan\u0131l\u0131yor. Vate \u00c7al\u0131\u015fma Grubu bunlardan\u201d ser o\u201d artedat\u0131n\u0131 alm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\nBing\u00f6l a\u011fz\u0131 Di\u011fer baz\u0131 b\u00f6lgeler Vate Grubu<br \/>\nser o sero,ser\u00fb,ser \u00fb, ser ro ser o<br \/>\nC\u00fcmle i\u00e7inde kulan\u0131l\u0131\u015f\u0131:<br \/>\nDefter ho masa ser o. (Defter masan\u0131n \u00fczerindedir.)<\/p>\n<p>5.6.3. \u00d6nedat ile artedat\u0131n birlikte kulan\u0131lmas\u0131<\/p>\n<p>5.6.3.1. \u201cpa..ya\/ pa..a\u201d (ile, birlikte)<\/p>\n<p>Di\u011fer b\u00f6lgelerde \u201cpa..ya\/ pa..a\u201d n\u0131n yerine daha \u00e7ok \u201cbi..ya \/ bi\u2026a\u201d kulan\u0131l\u0131r. Vate \u00c7al\u0131\u015fma Grubu bunlardan \u201cbi..ya \/ bi\u2026a\u201d \u00f6nedat\u0131n\u0131 alm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\nC\u00fcmle i\u00e7inde kulan\u0131l\u0131\u015f\u0131:<br \/>\nMiyerik pa lac\u00ee xwi ya amebi. (Adam o\u011fluyla birlikte gelmi\u015fti.)<br \/>\nEngur pa bezra ya wer\u00eeyena. (\u00dcz\u00fcm \u00e7ekirde\u011fiyle birlikte yenir.)<br \/>\nWi pa solun a ame zerre. (O ayakkab\u0131yla i\u00e7eri girdi.)<\/p>\n<p>5.6.3.2. \u201cP\u00ea..ya\/ p\u00ea..a\u201d (ile, birlikte)<\/p>\n<p>Bing\u00f6l a\u011fz\u0131 Di\u011fer baz\u0131 b\u00f6lgeler Vate Grubu<br \/>\np\u00ea\u2026ya \/ p\u00ea\u2026a pey\u2026ya \/ pey\u2026a p\u00ea\u2026ya \/ p\u00ea\u2026a<br \/>\nC\u00fcmle i\u00e7inde kulan\u0131l\u0131\u015f\u0131:<br \/>\nMerdim p\u00ea teyara h\u00eena lez \u015fino. (U\u00e7akla daha \u00e7abuk gidilir.)<br \/>\nNika her gurey\u00ee da\u00eereyan p\u00ea computer a viraz\u00eeyeno. (\u015eimdi b\u00fct\u00fcn b\u00fcro i\u015fleri bilgisayarla yap\u0131l\u0131yor.)<\/p>\n<p>5.6.3.3 \u201cqay..ya \/ qay \u2026a\u201d (ile birlikte)<\/p>\n<p>C\u00fcmle i\u00e7inde kulan\u0131l\u0131\u015f\u0131:<br \/>\nMa qay\/qey \u015fima ya\/wa am\u00ea. (Biz sizin i\u00e7in geldik.)<br \/>\nMi qay\/qey lac\u00ee xwi\/wa\/ya \u00eena kerd. (Ben o\u011flum i\u00e7in b\u00f6yle yapt\u0131m.)<\/p>\n<p>5.6.3.4 \u201csemed\u00ee..ya \/ semed\u00ee \u2026a\u201d (i\u00e7in)<\/p>\n<p>C\u00fcmle i\u00e7inde kulan\u0131l\u0131\u015f\u0131:<br \/>\nEz semed\u00ee veyv\u00ee ya ameya \u00c7ol\u00eeg. (Ben d\u00fc\u011f\u00fcn i\u00e7in Bing\u00f6l`e geldim.)<br \/>\nSemed\u00ee \u015far\u00ee ya xwi eciz mekeri. (El i\u00e7in \u00fcz\u00fclme.)<\/p>\n<p>5.7. Ba\u011fla\u00e7lar (Bestox\u00ee)<\/p>\n<p>Anlamca biribiriyle ilgili c\u00fcmleleri, s\u00f6zc\u00fckleri ya da s\u00f6zc\u00fck gruplar\u0131n\u0131 biribirine ba\u011flayan s\u00f6zc\u00fcklere ba\u011fla\u00e7 denir.<\/p>\n<p>5.7.1. \u201ceg, eger\u201d (e\u011fer)<\/p>\n<p>\u201cEg, eger\u201d ba\u011fla\u00e7lar\u0131 b\u00f6lgeden b\u00f6lgeye farkl\u0131 s\u00f6yleniyor. Vate \u00c7al\u0131\u015fma Grubu bunlardan \u201deke\u201d ba\u011flac\u0131n\u0131 alm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\nBing\u00f6l a\u011fz\u0131 Di\u011fer baz\u0131 b\u00f6lgeler Vate Grubu<br \/>\nEg, eger eke, eki, ek eke<br \/>\nC\u00fcmle i\u00e7inde kulan\u0131l\u0131\u015f\u0131:<br \/>\nEg ti b\u00eeyer\u00ee ez z\u00ee yena. (E\u011fer sen gelirsen, ben de gelirim.)<br \/>\nEger ti nee\u015fken\u00ee b\u00eey\u00ear\u00ee, lac\u00ee xwi bi\u015fawi. (E\u011fer sen gelemiyorsan, o\u011flunu g\u00f6nder.)<\/p>\n<p>5.7.2. \u201czi\u201d (de)<\/p>\n<p>\u201cZ\u00ee\u201d ba\u011flac\u0131 b\u00f6lgeden b\u00f6lgeye farkl\u0131 bi\u00e7imler al\u0131yor. Vate \u00c7al\u0131\u015fma Grubu bunlardan\u201d z\u00ee\u201d ba\u011flac\u0131n\u0131 esas alm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\nBing\u00f6l a\u011fz\u0131 Di\u011fer baz\u0131 b\u00f6lgeler Vate Grubu<br \/>\nzi j\u00ee, \u00e7\u00ee, iz z\u00ee<br \/>\nC\u00fcmle i\u00e7inde kulan\u0131l\u0131\u015f\u0131:<br \/>\nLac\u00ee mi z\u00ee k\u00eanay\u00ea mi z\u00ee \u015fin\u00ee mekteb. (O\u011flum da, k\u0131z\u0131m da okula gidiyorlar.)<br \/>\n\u015ear\u00ee \u00c7ol\u00eeg\u00ee z\u00ee, \u015far\u00ee Pal\u00ee z\u00ee kirdk\u00ee qal\u00ee keno. (Bing\u00f6l halk\u0131 da, Palu halk\u0131 da kirdk\u00ee konu\u015fuyor.)<br \/>\nBing\u00f6l a\u011fz\u0131nda konu\u015fma dilin de \u201cz\u00ee\u201d tam olarak kelimenin sonunda de\u011fil de \u201ciz\u201d \u015feklinde kelimeyle birlikte s\u00f6ylenir. Ama yaz\u0131 dilinde bunu \u201cz\u00ee\u201d olarak ve ayr\u0131 yazmak gerekir. \u00c7\u00fcnk\u00fc hemen hemen b\u00fct\u00fcn dillerde, K\u00fcrt\u00e7enin di\u011fer leh\u00e7elerinde ve Zazaca konu\u015fulan di\u011fer b\u00f6lgelerde de, bu ba\u011fla\u00e7 ayr\u0131 yaz\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Konu\u015fma dili i\u00e7in \u00f6rnekler:<br \/>\nLac mi z\u2019, k\u00eanay mi z\u2019 \u015fin\u00ee mektep. (O\u011flum da, k\u0131z\u0131m da okula gidiyorlar.)<br \/>\n\u015ear\u00ee \u00c7ol\u00eegi z\u2019, \u015far\u00ee Pal\u00ee z\u2019 Kirdk\u00ee qal\u00ee keno. (Bing\u00f6l halk\u0131 da Palu halk\u0131 da kirdk\u00ee konu\u015fuyor.)<\/p>\n<p>5.7.2. \u201cki\u201d (ki, de)<br \/>\n\u201cKi\u201d ba\u011flac\u0131 b\u00f6lgeden b\u00f6lgeye farkl\u0131 s\u00f6yleniyor. Vate \u00c7al\u0131\u015fma Grubu bunlardan\u201d ke\u201d ba\u011flac\u0131n\u0131 alm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\nBing\u00f6l a\u011fz\u0131 Di\u011fer baz\u0131 b\u00f6lgeler Vate Grubu<br \/>\nki, g` ke, ki, ku, ko, go, gi ke<br \/>\nC\u00fcmle i\u00e7inde kulan\u0131l\u0131\u015f\u0131:<br \/>\nEz wext ki (waxto g\u2019) \u015f\u00eeya \u00fcniversite, ez 20 serr\u00ee b\u00eeya. (Ben \u00fcniversiteye gitt\u011fimde 20 ya\u015f\u0131nda idim.)<br \/>\nO merdimo ki (merdimo g\u2019) ho yeno, dewij\u00ee ma yo. (O gelen adam, bizim k\u00f6yl\u00fcm\u00fczd\u00fcr.)<br \/>\nEz \u015fiya Almaya ki biwun\u00ee. (Ben Almanyaya gittim ki okuyay\u0131m.)<br \/>\nBing\u00f6l a\u011fz\u0131nda konu\u015fma dilin de \u201cki\u201d tam olarak kelimenin sonunda de\u011fil de \u201c\u2019k\u201d olarak kelimeye biti\u015fik olarak s\u00f6ylenir. Ayr\u0131ca yine kelimeye biti\u015fik olarak \u201cig\u201d formu da kulan\u0131l\u0131r. Ama yaz\u0131 dilinde bunu \u201cki\u201d olarak yazmak daha do\u011frudur. \u00c7\u00fcnk\u00fc di\u011fer baz\u0131 dillerde, K\u00fcrt\u00e7enin di\u011fer leh\u00e7elerinde ve Zazaca konu\u015fulan di\u011fer b\u00f6lgelerde de, bu ba\u011fla\u00e7 ayr\u0131 yaz\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Konu\u015fma dili i\u00e7in \u00f6rnekler:<br \/>\nEz wexti k\u2019 \u015f\u00eeya \u00fcniversite, ez 20 serr\u00ee b\u00eeya. (Ben \u00fcniversiteye gitt\u011fimde 20 ya\u015f\u0131nda idim.)<br \/>\nO merdimo g\u2019 ho yeno, dewij\u00ee ma yo. (O gelen adam, bizim k\u00f6yl\u00fcm\u00fczd\u00fcr.)<br \/>\nEz \u015fiya Almanya g\u2019 ez biwun\u00ee. (Ben Almanyaya gittim ki okuyay\u0131m.)<\/p>\n<p>5.7.3. \u201cgo\u201d (ki, de)<\/p>\n<p>C\u00fcmle i\u00e7inde kulan\u0131l\u0131\u015f\u0131:<br \/>\nEz wexti go \u015f\u00eeya \u00fcniversite, ez 20 serr\u00ee b\u00eeya. (Ben \u00fcniversiteye gitt\u011fimde 20 ya\u015f\u0131nda idim.)<\/p>\n<p>5.7.4. \u201c\u00e7imk\u00ee\u201d (\u00e7\u00fcnk\u00fc)<\/p>\n<p>\u201c\u00c7imk\u00ee\u201d ba\u011flac\u0131 b\u00f6lgeden b\u00f6lgeye farkl\u0131 \u015fekillerde kulan\u0131l\u0131yor. Vate \u00c7al\u0131\u015fma Grubu bunlardan\u201d \u00e7unke\u201d ve \u201c\u00e7ike\u201d ba\u011fla\u00e7lar\u0131n\u0131 esas alm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\nBing\u00f6l a\u011fz\u0131 Di\u011fer baz\u0131 b\u00f6lgeler Vate Grubu<br \/>\n\u00c7imk\u00ee\/\u00e7unk\u00ee \u00e7unke, \u00e7ike, \u00e7unk\u00ee, coka \u00e7unke, \u00e7ike<br \/>\nC\u00fcmle i\u00e7inde kulan\u0131l\u0131\u015f\u0131:<br \/>\nO ders nexebit\u00eeya, \u00e7imk\u00ee top kaykerd. (O ders \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131 \u00e7\u00fcnk\u00fc top oynad\u0131.)<br \/>\nEz nee\u015fkaya b\u00eeyer\u00ee \u00e7imk\u00ee gur\u00ea mi bi. (Ben gelemedim \u00e7\u00fcnk\u00fc i\u015fim vard\u0131.)<\/p>\n<p>5.7.5. \u201cla\u201d (ama)<br \/>\n\u201cLa\u201d ba\u011flac\u0131 hemen hemen her yerde ayn\u0131d\u0131r.<br \/>\nC\u00fcmle i\u00e7inde kulan\u0131l\u0131\u015f\u0131:<br \/>\nWi neame la yew mektup \u015fawit. (O gelmedi ama bir mektup g\u00f6nderdi.)<br \/>\nYa emel\u00eeyet b\u00eey la hol n\u00eab\u00ee (O ameliyat oldu ama iyile\u015fmedi.)<\/p>\n<p>5.7.6. \u201cCueka\u201d (den, dan dolay\u0131)<\/p>\n<p>C\u00fcmle i\u00e7inde kulan\u0131l\u0131\u015flar\u0131:<br \/>\nO ders nexebit\u00eeya cueka zayif girot. (O \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131 zay\u0131f ald\u0131.)<br \/>\nGur\u00ea mi bi, ez cueka nemeya. (\u0130\u015fim oldu\u011fundan dolay\u0131 gelmedim.)<\/p>\n<p>5.7.7. \u201cAye ra,\u201d (ondan dolay\u0131)<\/p>\n<p>C\u00fcmle i\u00e7inde kulan\u0131l\u0131\u015flar\u0131:<br \/>\nO ders nexebit\u00eeya, ay\u00ea ra bab\u00ee yi yers bi. (O ders \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131, o y\u00fczden babas\u0131 k\u0131zd\u0131.)<br \/>\nGur\u00ea mi bi, ay\u00ea ra ez nee\u015fkaya b\u00eeyer\u00ee. (\u0130\u015fim vard\u0131 ondan dolay\u0131 gelemedim.)<\/p>\n<p>5.7.8. \u201cIni rid ra, o ridi ra\u201d (bundan dolay\u0131, bu y\u00fczden, o y\u00fczden)<\/p>\n<p>C\u00fcmle i\u00e7inde kulan\u0131l\u0131\u015flar\u0131:<br \/>\nO ders nexebit\u00eeya ini rid ra ze\u00eef girot. (O ders \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131 bu y\u00fczden zay\u0131f ald\u0131.)<br \/>\nGur\u00ea mi b,i o rid ra ez nemeya. (\u0130\u015fim vard\u0131 ondan dolay\u0131 gelmedim.)<\/p>\n<p>5.7.9. Birden fazla ba\u011flac\u0131n birlikte kulan\u0131lmas\u0131<\/p>\n<p>Bing\u00f6l a\u011fz\u0131 Di\u011fer baz\u0131 b\u00f6lgeler Vate Grubu<br \/>\n\u00e7end&#8230;,ehend \u00e7ende..ende, \u00e7ind\u00ee..indi \u00e7end\u2026hende<br \/>\n\u00e7iqas&#8230; ehend \u00e7iqas..ende, \u00e7iqas..indi, \u00e7iqa\u015f\u00ee..honde \u00e7iqas\u2026hende<br \/>\n\u00e7iqas ki\u2026ehend \u00e7iqas ki\u2026indi, \u00e7iqa\u015f\u00ee ke\u2026honde \u00e7iqas ke\u2026hende<br \/>\nge\u2026ge g\u00ea\u2026g\u00ea ge\u2026ge<br \/>\nhim\u2026him him\u2026himi hem\u2026hem<br \/>\nne\u2026ne zi ne\u2026ne j\u00ee ne\u2026 ne z\u00ee<br \/>\nn\u00fbn\u2026 n\u00fbn ya\u2026ya yan\u2026yan<br \/>\nn\u00fbn\u2026 n\u00fbn zi ya\u2026ya ji yan\u2026yan z\u00ee<\/p>\n<p>5.8. Fiil (kar)<br \/>\nBir i\u015f, bir olu\u015f, bir hareket ya da bir durum belirten s\u00f6zc\u00fcklere fiil denir.<\/p>\n<p>5.8.1. Fiil mastar\u0131<\/p>\n<p>Fiilerin mastar ekinde de b\u00f6lgeler aras\u0131nda farklar vard\u0131r. Bing\u00f6l a\u011fz\u0131nda fiilin mastar eki (suffiksi) \u201c\u00ee\u015f\/y\u00ee\u015f\u201d dir.<br \/>\nBing\u00f6l a\u011fz\u0131 Di\u011fer baz\u0131 b\u00f6lgeler Vate Grubu<br \/>\nwendi\u015f (okumak) wendin,wend\u00eane, wendeni, wenden wendene<br \/>\nwerdi\u015f (yemek) werdin, werdine, werd\u00eane, werdeni, werden werdene<br \/>\n\u015f\u00eeyay\u00ee\u015f (gitmek) \u015f\u00eeyayene, \u015f\u00eeyayeni, \u015f\u00eeyayen,\u015f\u00eeyay\u00eane \u015f\u00eeyene<br \/>\nb\u00eeyay\u00ee\u015f (olmak) b\u00eeyay\u00eane, b\u00eeyayine, b\u00eeyayene b\u00eeyene<br \/>\nzanay\u00ee\u015f (bilmek) zanay\u00eane, zanayin zanayene<\/p>\n<p>5.8.2. Fiilden isim yapmak<\/p>\n<p>Zazaca\u2019da \u201cene\/yene\u201d ve \u201c\u00ee\u015f\/y\u00ee\u015f\u201dmastar ekleridir. Fakat baz\u0131 b\u00f6lgelerde fiiler mastar halleriyle hem fiil hem de isim olarak kullan\u0131lmaktad\u0131r. Bing\u00f6l a\u011fz\u0131ndada \u201c\u00ee\u015f\/y\u00ee\u015f\u201d formu hem mastar olarak hem de isim olarak kullan\u0131lmaktad\u0131r. Vate \u00c7al\u0131\u015fma Grubu yaz\u0131mda kolayl\u0131k olmas\u0131 amac\u0131yla \u201cene\/yene\u201d formunu mastar olarak, \u201c\u00ee\u015f\/y\u00ee\u015f\u201d formunu isim olarak kullanmay\u0131 esas alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Bing\u00f6l a\u011fz\u0131 (mastar hali ve isim) Vate Grubu (mastar) Vate Grubu (isim)<br \/>\nwendi\u015f (okuma, okumak) wendene (okumak) wendi\u015f (okuma)<br \/>\nwerdi\u015f (yeme, yemek) werdene (yemek) werdi\u015f (yeme)<br \/>\n\u015f\u00eeyay\u00ee\u015f (gitme, gitmek) \u015f\u00eeyene (gitmek) \u015f\u00eeyey\u00ee\u015f (gitme)<br \/>\nkerdi\u015f (yapma, yapmak) kerdene (yapmak) kerdi\u015f (yapma)<\/p>\n<p>5.8.2 Yar\u0131m fiil (ko\u015fa\u00e7, olmak, to be)<\/p>\n<p>Bir \u00e7ok dilde oldu\u011fu gibi Zazaca\u2019da da yar\u0131m fiil vard\u0131r. \u0130ngilizcedeki \u201cto be\u201d fiili gibi. Bu fiil isim, s\u0131fat ve zamirlerden sonra gelir ve onlara yeni bir anlam kazand\u0131r\u0131r. Bu fiil ayr\u0131 olarak yaz\u0131l\u0131r. Bu fiilin \u00e7ekimi b\u00f6lgeden b\u00f6lgeye farkl\u0131l\u0131k g\u00f6stermektedir.<\/p>\n<p>Bing\u00f6l a\u011fz\u0131 Di\u011fer b\u00f6lgeler Vate Grubu<br \/>\nez a (benim) ez \u00fbne, ez o, ez \u00fb ez a<br \/>\nti y\u00ee (sensin-eril) ti y\u00ea ti y\u00ee<br \/>\nti ya (sensin-di\u015fil) ti ya ti ya<br \/>\nwi yo (odur-eril) o wo o yo<br \/>\nya ya (odur-di\u015fil) a wa a ya<br \/>\nma y\u00ee (biziz) ma y\u00eem\u00ea ma y\u00ea<br \/>\n\u015fima y\u00ee (sizsiniz) sima y\u00ea \u015fima y\u00ea<br \/>\nyi y\u00ee (onlard\u0131r) \u00ea y\u00ea \u00ea y\u00ea<br \/>\n\u00d6rnekler:<br \/>\nez a (benim) Ez \u00c7oligic a. (Ben Bing\u00f6ll\u00fcy\u00fcm.) Ez qic a. (Ben k\u00fc\u00e7\u00fc\u011f\u00fcm.)<br \/>\nti y\u00ee (sensin) Ti \u00c7ol\u00eegic \u00ee. (Sen Bing\u00f6ll\u00fcs\u00fcn.) Ti gird \u00ee. (Seb b\u00fcy\u00fcks\u00fcn.)<\/p>\n<p>Bu fiilin olumsuzu:<\/p>\n<p>Ez n\u00eeya. (Ben de\u011filim.), Ti n\u00eey\u00ee. (Sen de\u011filsin.), Wi n\u00eeyo. (O de\u011fil.), Ya n\u00eeya. (O de\u011fil.), Ma n\u00eey\u00ee. (Biz de\u011filiz.), \u015eima n\u00eey\u00ee. (Siz de\u011filsiniz.), Yi n\u00eey\u00ee. (Onlar de\u011filler.)<\/p>\n<p>5.8.3. Olmak fiili (b\u00eeyayi\u015f)<\/p>\n<p>Bing\u00f6l a\u011fz\u0131 Di\u011fer baz\u0131 b\u00f6lgeler Vate Grubu<br \/>\nez bena, ez beno (ben olurum) ez ben\u00fb, ez ben ez bena, ez beno<br \/>\nti ben\u00ee (sen olursun) ti bena ti ben\u00ee<br \/>\nwi beno (olur-eril) o beno o beno<br \/>\nya bena (o olur-di\u015fil) a bena a bena<br \/>\nma ben\u00ee (biz oluruz) ma, ben\u00ea, ma beme ma ben\u00ea<br \/>\n\u015fima ben\u00ee (siz olursunuz) sima ben\u00ea, \u015fima ben\u00ea \u015fima ben\u00ea<br \/>\nyi ben\u00ee (onlar olurlar) \u00ea ben\u00ea, \u00ee ben\u00ea \u00ea ben\u00ea<\/p>\n<p>5.8.4. Bile\u015fik Fiil (Karo p\u00eeyabeste)<\/p>\n<p>Zazaca\u2019da bir ka\u00e7 \u00e7e\u015fit bile\u015fik fiil vard\u0131r. Biz burada bunlardan 5 tanesini inceleyece\u011fiz ve bunlar\u0131 di\u011fer b\u00f6lgelerle k\u0131yaslayaca\u011f\u0131z.<\/p>\n<p>5.8.4.1. Tek heceli (preverb) (\u00f6n fiil) + fiil<\/p>\n<p>Bazen tek heceli \u00f6n fiil (preverb) ile bir fiil birle\u015fince yeni bir fiil olu\u015ftururlar.<br \/>\nTek heceli bir ka\u00e7 preverb (\u00f6n fiil): a, de, ra, ro,we, pa, p\u00ea, po, t\u00ea, to<br \/>\nBu bile\u015fik fiilerin \u00e7ekimi b\u00f6lgelere g\u00f6re de\u011fi\u015fmektedir. Vate \u00c7al\u0131\u015fma Gurubu her iki \u00e7e\u015fit \u00e7ekimi de kullanmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Bing\u00f6l a\u011fz\u0131 Di\u011fer baz\u0131 b\u00f6lgeler Vate Grubu<br \/>\nkerd a (a\u00e7t\u0131) akerd akerd, kerd a<br \/>\nkerd de (doldurdu) dekerd dekerd, kerd de<br \/>\nkerd pa (takt\u0131) pakerd kerd pa, pakerd<br \/>\nkerd we (s\u00f6kt\u00fc) wekerd kerd we, wekerd<br \/>\nna rue (koydu) rona na ro, rona<\/p>\n<p>5.8.4.2.\u00c7ok heceli preverb (\u00f6n fiil) + fiil<\/p>\n<p>Preverb \u00e7ok heceli olunca fiil ile preverb ayr\u0131 yaz\u0131l\u0131rlar.<\/p>\n<p>\u00c7ok heceli bir ka\u00e7 preverb (\u00f6n fiil): pira, pede, tede, tira, bere, piye, p\u00eeyera<br \/>\nBu bile\u015fik fiilerin \u00e7ekimi de b\u00f6lgelere g\u00f6re de\u011fi\u015fmektedir. Vate \u00c7al\u0131\u015fma Grubu her iki \u00e7e\u015fit \u00e7ekimi de kullanmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Bing\u00f6l a\u011fz\u0131 Di\u011fer baz\u0131 b\u00f6lgeler Vate Grubu<br \/>\nda pirye\/pire\/peru (vurdu) p\u00earo da da p\u00earo, p\u00earo da<br \/>\nna p\u00eeyera (sard\u0131) p\u00eara na na p\u00earo, p\u00eara na<br \/>\nkerd pede (do\u011frad\u0131) pede kerd kerd pede, pede kerd<\/p>\n<p>5.8.4.3. \u0130sim+fiil<\/p>\n<p>Bazen isim+fiil birle\u015fince yeni bir fiil olu\u015ftururlar. Bu bile\u015fik fiillerde isim ile fiil ayr\u0131 yaz\u0131l\u0131rlar.<br \/>\n\u00d6rnekler: awk dayi\u015f, bawer kerdi\u015f, pers kerdi\u015f, c\u00fbn dayi\u015f, dawet kerdi\u015f<\/p>\n<p>5.8.4.4. S\u0131fat+fiil<br \/>\nBazen s\u0131fat+fiil ile birle\u015fince yeni bir fiil olu\u015ftururlar. Bu bile\u015fik fiillerde s\u0131fat ile fiil ayr\u0131 yaz\u0131l\u0131rlar.<br \/>\n\u00d6rnekler: berz kerdi\u015f, derg b\u00eeyay\u00ee\u015f, qelew b\u00eeyay\u00ee\u015f, pak kerdi\u015f, we\u015f b\u00eeyay\u00ee\u015f, we\u015f kerdi\u015f.<\/p>\n<p>5.8.4.5. Fiil+fiil<\/p>\n<p>Bazen fiil+fiil birle\u015fince yeni bir fiil olu\u015ftururlar. Bu bile\u015fik fiillerde iki fiil ayr\u0131 yaz\u0131l\u0131rlar. Fiili ettirgen yapar.<br \/>\n\u00d6rnekler: day\u00ee\u015f ki\u015fti\u015f: \u00f6ld\u00fcrtmek, day\u00ee\u015f vati\u015f: s\u00f6yletmek, day\u00ee\u015f giroti\u015f: ald\u0131rtmak, day\u00ee\u015f wendi\u015f: okutmak.<\/p>\n<p>5.8.5. Ge\u00e7i\u015fli fiiler ve ge\u00e7i\u015fsiz fiiler<\/p>\n<p>Nesne alan fiillere ge\u00e7i\u015fli fiiller, nesne almayan fiillere ge\u00e7i\u015fsiz fiiler denir.<br \/>\n\u00d6rnekler:<br \/>\nGe\u00e7i\u015fli fiiler Ge\u00e7i\u015fsiz fiiller<br \/>\nardi\u015f \u00fbmey\u00ee\u015f<br \/>\nwendi\u015f \u015f\u00eeyay\u00ee\u015f<br \/>\nnu\u015fti\u015f rakot\u0131\u015f<br \/>\nki\u015fti\u015f merdi\u015f<\/p>\n<p>5.8.6. Fiilerde olumsuzluk<\/p>\n<p>Zazaca\u2019da fiiler \u00f6nlerine \u201cn\u00ea\u201d, \u201cni\u201d ve \u201cme\u201d \u00f6n ekini alarak olumsuzla\u015f\u0131rlar. Burada fiil ile bu \u00f6n ekler birlikte yaz\u0131l\u0131rlar. Ancak Bing\u00f6l a\u011fz\u0131nda \u201cn\u00ea\u201d pek kulan\u0131lmaz.<br \/>\n\u00d6rnekler: ni\u015fkena, niwena, niwunena, ni\u015fimene, ninusena, nikena, nid\u00fbna, niv\u00fbna, meke, mevac, mewir, medi, mekuir, mewirz<\/p>\n<p>5.8.7. Fiilin \u015fimdiki zaman ve gelecek zaman partikeli<\/p>\n<p>Zazaca\u2019da fiiller de \u015fimdiki zaman ve gelecek zaman \u00e7ekimi partikeller ile yap\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>5.8.7.1. Fiilin \u015fimdiki zaman partikeli<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn b\u00f6lgelerde \u015fimdiki zaman partikelleri: hawo, haw, hew, haya, hay, hey, h\u00ea, ha, ho, wo, wa, ya, y\u00ea, yo. Bing\u00f6l a\u011fz\u0131nda \u015fimdiki zaman partikelleri, \u201cha\u201d, \u201cho\u201d ve \u201ch\u00ea\u201d dir.<br \/>\n\u00d6rnekler:<br \/>\nEz ha w\u00fbnena. (Ben okuyorum.)<br \/>\nTi (eril) h\u00ea wunen\u00ee. (Sen okuyorsun.)<br \/>\nTi (di\u015fil) ha wunena. (Sen okuyorsun.)<br \/>\nWi (eril) ho wuneno \/ wunenu. (O okuyor.)<br \/>\nYa (di\u015fil) ha wunena. (O okuyor.)<br \/>\nMa h\u00ea yen\u00ee. (Biz geliyoruz.)<br \/>\n\u015eima h\u00ea wunen\u00ee. (Siz okuyorsunuz.)<br \/>\nYi h\u00ea wunen\u00ee. (Onlar okuyorlar.)<\/p>\n<p>5.8.7.2. Fiilin gelecek zaman partikeli<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn b\u00f6lgelerde gelecek zaman partikelleri: d\u00ea, do, ko, ka, go, ro, yo.<br \/>\nBing\u00f6l a\u011fz\u0131nda gelecek zaman partikeli, \u201cgo\u201d ve \u201cko\u201d d\u0131r.<br \/>\n\u00d6rnekler:<br \/>\nEz go biwun\u00ee. (Ben okuyaca\u011f\u0131m.)<br \/>\nTi go biwun\u00ee. (Sen okuyacaks\u0131n.)<br \/>\nWi go biwuno \/ biwunu. (O okuyacak.)<br \/>\nYa go biwuno \/biwunu. (O okuyacak.)<br \/>\nMa go biwuni. (Biz okuyaca\u011f\u0131z.)<br \/>\n\u015eima go biwun\u00ee. (Siz okuyacaks\u0131n\u0131z.)<br \/>\nYi go biwun\u00ee. (Onlar okuyacaklar.)<br \/>\nBing\u00f6l a\u011fz\u0131nda konu\u015fmada \u201co\u201d harfi d\u00fc\u015fer, sadece \u201cg\u201d kal\u0131r.<br \/>\n\u00d6rnek: Ti g\u2019 biyeri. (Sen geleceksin.)<\/p>\n<p>5.8.8. Fiillerde kipler<\/p>\n<p>5.8.8.1. \u0130stek kipi<\/p>\n<p>Ez biwun\u00ee. (Ben okuyay\u0131m.)<br \/>\nTi biwun\u00ee. (Sen okuyas\u0131n.)<br \/>\nWi biwun\u00fb \/ biwuno. (O okuya.)<br \/>\nYa biwun\u00fb \/ biwuno. (O okuya.)<br \/>\nMa biwun\u00ee. (Biz okuyal\u0131m.)<br \/>\n\u015eima biwun\u00ee. (Siz okuyas\u0131n\u0131z.)<br \/>\nYi biwun\u00ee. (Onlar okuyalar.)<\/p>\n<p>5.8.8.2. Emir kipi<\/p>\n<p>Ti biwun! (Seen oku!)<br \/>\nWa wi (eril) biwun! (O okusun!)<br \/>\nWa ya (di\u015fil) biwun! (O okusun!)<br \/>\n\u015eima biwun\u00een! (Siz okuyun!)<br \/>\nWa yi biwun\u00ee! (Onlar okusunlar!)<\/p>\n<p>5.8.8.3.Gereklilik kipi<\/p>\n<p>Ez gun\u00ee\/gereka biwun\u00ee. (Ben okumal\u0131y\u0131m.)<br \/>\nTu gun\u00ee\/gereka biwun\u00ee. (Sen okumal\u0131s\u0131n.)<br \/>\nWi gun\u00ee\/gereka biwun\u00fb \/biwuno. (O okumal\u0131.)<br \/>\nYa gun\u00ee\/gereka biwun\u00fb\/biwuno. (O okumal\u0131.)<br \/>\nMa gun\u00ee \/gereka biwun\u00ee. (Biz okumal\u0131y\u0131z.)<br \/>\n\u015eima gun\u00ee\/gereka biwun\u00ee. (Siz okumal\u0131s\u0131n\u0131z.)<br \/>\nYi gun\u00ee\/gereka biwun\u00ee. (Onlar okumal\u0131lar.)<\/p>\n<p>5.8.8.4 Birka\u00e7 sonek (suffiks)<\/p>\n<p>5.9.1. \u201c\u00een\u201d sonek\u00ee (suff\u00eeks\u00ee)<\/p>\n<p>\u201c\u00cen\u201d suff\u00eeks\u00ee kelimelere farkl\u0131 anlamlar veriyor. \u00d6ne\u011fin, sonuna geldi\u011fi kelimeye \u201c-den kalma\u201d, \u201c-den yap\u0131lma\u201d ve \u201c-daki\u201d anlamlar\u0131 verir. Bu son ek de b\u00f6lgeden b\u00f6lgeye \u201c\u00een\u201d, \u201cin\u201d, \u201cen\u201d, ve \u201cyen\u201d olarak yaz\u0131l\u0131r. Bing\u00f6l a\u011fz\u0131nda \u201c\u00een\u201d kulan\u0131l\u0131r, Vate \u00c7al\u0131\u015fma Grubu \u201c\u00ean\u201d yaz\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 esas alm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\n\u00d6rnekler:<br \/>\nBing\u00f6l a\u011fz\u0131 Di\u011fer baz\u0131 b\u00f6lgeler Vate Grubu<br \/>\nasin\u00een(demirden yap\u0131lma) asinyen asin\u00ean<br \/>\nbin\u00een (alttaki) binyen bin\u00ean<br \/>\nc\u00eey\u00ear\u00een (a\u015fa\u011f\u0131daki) c\u00ear\u00een, c\u00eeryen c\u00ear\u00ean<br \/>\np\u00eayin (sonuncu) p\u00eay\u00ean, peyen pey\u00ean<br \/>\nviz\u00ear\u00een (d\u00fcnk\u00fc) vizerin viz\u00ear\u00ean<\/p>\n<p>5.9.1. \u201cin\u201d sonek\u00ee (suff\u00eeks\u00ee)<\/p>\n<p>\u201c\u0130n\u201d suff\u00eeks\u00ee sonuna geldi\u011fi kelimeye \u201c-l\u0131 \/li\u201d anlamlar\u0131 verir. Bu son ek de b\u00f6lgeden b\u00f6lgeye \u201c\u00een\u201d ve \u201cin\u201dolarak yaz\u0131l\u0131r. Bing\u00f6l a\u011fz\u0131nda \u201cin\u201d kulan\u0131l\u0131r. Vate \u00c7al\u0131\u015fma Grubu \u201cin\u201d yaz\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 esas alm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\n\u00d6rnekler:<br \/>\nBing\u00f6l a\u011fz\u0131 Di\u011fer baz\u0131 b\u00f6lgeler Vate Grubu<br \/>\npem\u00eayin (pamuklu) pemey\u00een pemeyin<br \/>\ns\u00eemin (g\u00fcm\u00fc\u015fl\u00fc) s\u00eam\u00een s\u00eamin<br \/>\nsualin (tuzlu) suelin solin<\/p>\n<p>Yararlan\u0131lan kaynaklar:<\/p>\n<p>1. Ludwig Paul, Zazaki (Grammatik und Versuch einer Dialekologie), Dr. Lufwig Reichert Verlag, Wiesbaden 1998.<br \/>\n2. Gr\u00fbba Xebate ya Vatey\u00ee, Rastnu\u015fti\u015fe Kirmanck\u00ee (Zazak\u00ee), We\u015fanxaney\u00ea Vatey\u00ee,<br \/>\n\u0130stanbul 2005<br \/>\n3. Gr\u00fbba Xebate ya Vatey\u00ee, T\u00fcrk\u00e7e\u2013Kirmancca (Zazaca) S\u00f6zl\u00fck, \u00c7apa h\u00eer\u00eayine ya h\u00eerakerd\u00eeye, We\u015fanxaney\u00ea Vatey\u00ee, \u0130stanbul 2009<br \/>\n4. Harun Turgut, T\u00fcrk\u00e7e A\u00e7\u0131klamal\u0131 Zazaca Dilbigisi, Tij Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, \u0130stanbul 2010<br \/>\n5. Harun Turgut, T\u00fcrk\u00e7e\u2013Zazaca S\u00f6zl\u00fck, Do Yay\u0131nlar\u0131, \u0130stanbul 2010<br \/>\n6. Deniz G\u00fcnd\u00fcz, T\u00fcrk\u00e7e A\u00e7\u0131klamal\u0131 K\u00fcrt\u00e7e K\u0131rmancca \/ Zazaca Dil Dersleri, We\u015fanxaney\u00ea Vatey\u00ee, \u0130stanbul 2008<br \/>\n7. Munzur \u00c7em, T\u00fcrk\u00e7e A\u00e7\u0131klamal\u0131 K\u0131rmancca (Zazaca) Gramer, Deng Yay\u0131nlar\u0131,<br \/>\n\u0130stanbul 2003<br \/>\n8. Munzur \u00c7em, Ferheng\u00ea Kurd\u00ee-Tirk\u00ee (K\u0131rmanck\u00ee\/Zazak\u00ee-T\u00fcrk\u00e7e S\u00f6zl\u00fck), Stockholm 1994<br \/>\n9. Malm\u0131sanij, Ferheng\u00ea Dimilk\u00ee-Tirk\u00ee, Deng Yay\u0131nlar\u0131, \u0130stanbul 1992<br \/>\n10. Fahri Pamuk\u00e7u, Giramer\u00ea Zazak\u00ee, Tij Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, \u0130stanbul 2001<br \/>\n11. \u00c7eko, T\u00fcrk\u00e7e A\u00e7\u0131klamal\u0131 Zazaca Gramer, Berlin-Almanya<br \/>\n12. Sey\u00eedxan Kurij, \u201cFek\u00ea \u00c7ewl\u00eeg\u00ee de Anti\u015f\u00ea Karan (F\u00ee\u00eelan) I\u201d, Vate (Kovara Kultur\u00ee),<br \/>\nH\u00fbmar 17, Stockholm\/\u0130sve\u00e7, Wisar 2002<br \/>\n13. Sey\u00eedxan Kurij, \u201cFek\u00ea \u00c7ewl\u00eeg\u00ee de Anti\u015f\u00ea Karan (F\u00ee\u00eelan) II\u201d, Vate (Kovara Kultur\u00ee),<br \/>\nH\u00fbmar 18, Stockholm\/\u0130sve\u00e7, Hamnan-Pay\u00eez 2002<br \/>\n14. Sey\u00eedxan Kurij, \u201cFek\u00ea \u00c7ewl\u00eeg\u00ee de Anti\u015f\u00ea Karan (F\u00ee\u00eelan) III\u201d, Vate (Kovara Kultur\u00ee),<br \/>\nH\u00fbmar 19, Stockholm\/\u0130sve\u00e7, Zimistan\u2013Wisar 2003<br \/>\n15. W. K. Merdimin, \u201cFek\u00ea \u00c7ewl\u00eeg\u00ee de Anti\u015f\u00ea Karan (F\u00ee\u00eelan)\u201d, Vate (Kovara Kultur\u00ee), H\u00fbmar 20, Stockholm\/\u0130sve\u00e7, Hamnan 2003<br \/>\n16. Mehmet Uzun, \u201cFekan\u00ee Zazak\u00ee \u00fb Probleman\u00ee Standard\u00eezekerdi\u015f\u00ee Ser o\u201d, Vate (Kovara Kultur\u00ee), H\u00fbmar 1 (21), \u0130stanbul, Pay\u00eez 2003<\/p>\n<p>* Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazeteci ve yazar. Almanya\u2019da Duisburg \u015fehir radyosunun Kurmanc \u2013Zazaca program\u0131n\u0131n ba\u015fedit\u00f6r\u00fc.<br \/>\nE-mail: filit@gmx. de ve Seyidxan12@googlemail.com<\/p>\n<p>Hasan KAL\u00c7IK *<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1. ZAZACA`NIN \u0130S\u0130MLEND\u0130R\u0130LMES\u0130 Bilindi\u011fi gibi Zazaca baz\u0131 de\u011fi\u015fik isimlerle isimlendiriliyor. Bing\u00f6l, Palu, Karako\u00e7an, Gen\u00e7, Solhan, Piran, Hani, Egil, Hazro ve Lice\u2019de ya\u015fayan halk konu\u015ftu\u011fu dile \u201cK\u0131rdki\u201d, kendisine de \u201cK\u0131rd\u201d diyor. Dersim, Erzincan, Ki\u011f\u0131 ve \u00e7evresinde ya\u015fayan halk konu\u015ftu\u011fu dile\u201a \u201cK\u0131rmancki\u201d, kendisine ise \u201cK\u0131rmanc\u201d diyor. Siverek, \u00c7ermik, \u00c7\u00fcng\u00fc\u015f ve Gerger\u2019de ya\u015fayan halk ise konu\u015ftu\u011fu dili \u201cD\u0131m\u0131li\u201d, &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1644,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[51],"tags":[],"class_list":["post-1642","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-dokuman"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kirdki.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1642","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kirdki.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kirdki.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kirdki.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kirdki.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1642"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.kirdki.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1642\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1850,"href":"https:\/\/www.kirdki.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1642\/revisions\/1850"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kirdki.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1644"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kirdki.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1642"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kirdki.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1642"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kirdki.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1642"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}