Xeberê Peyênî
Duisburg de derheqî kirdkî (zazakî) de yew konferans  virazîya

Duisburg de derheqî kirdkî (zazakî) de yew konferans  virazîya

 Seyîdxan Kurij – Duisburg

 

14î aşmê Hezîran de bajarî Almanya Duisburg de bi nameyî “Tarîxî nuştişî kirdkî,  xebatê standardîzekerdişî  û edebîyato modern yê kirdkî” yew konferans virazîya.

KonDu1

No konferans hetî komelê KOMKAR ê Duîsburg ra amebî hedrekerdiş.

 

Konferans de rojnamewan / nuştox Seyîdxan Kurij derheqî tarîxî nuştişî kirdkî (zazakî) û xebatê standardîzekerdişî de û nuştox Ilhamî Sertkaya derheqî rewşê edebîyatî kirdkî yo modern de qisê kerd.

 

Qisêkerdişî akerdişî konferans a pey Seyîdxan Kurij verî xonamekerdişî kirdan sero, dima zî çimeyanî tarîx de şoxilnayişî qalanî kird, kirmanc, dimilî û zaza sero malumat da goşdaran. Seyîdxan Kurij va, “Tarîx de heme çimeyî ewropî, yê ereban û osmanîyan wexto ke behsê kird, kirmanc, dimilî û zaza kenî, ziwanî înan sey yew lehçeyî kurdî û înan zî kurd hesibnenî”.

Seyîdxan Kurij cuwa pey alaqayanî kirdan û kurmancan sero, Hereketa Azadîya Kurdîstan de rolî kirdan sero, cayo ke ewro kirdî tede ciwiyenî, yanî cografyaya kirdan sero û eşîretî ke hem kurmancî , hem zî kirdkî qisê kenî sero malumat da.

KonDu4

No derheq de Seyîdxan va, “Tarîx de ma qet raştî yew koxeyo beyntarê kirdan û kirmancan nînî, la heme serewedartişanî kurdan de kird estî û zafanê înan de zî yew cayo muhîm genî. Ancî hereketa entelektuelî ya seserra vîstan de roşnvîrî kirdan zaf aktîf bîy û ewro zî aktîf î”

Seyîdxan penîyî qisêkerdişî xo de derheqî xebatê standartkerdişî kirdkî de agahî da. Ey, no qisim de behsê awanbîyayişî “Gruba Xebatê ya Vateyî” kerd û kombîyayîşanî na grub, metodanî xebatê Grûba Vate, Kovara Vate û Weşanxaneyî Vate sero malumat da hedreyan.

Seyîdxan va, “ Heta yew ziwan standart nêbo o ziwan de edebîyat nêbeno, sîîr, hîkaye, roman nînî nuştiş. Heta yew  ziwan de zî edebîyato modern awan nêbo, o ziwan nêşkeno verd şîyero, nêşkeno cuyê xo biramno. No rid ra xebatê Grûba Vate yew xebata tarîxî ya”.

 

Qisêkerdişî Seyîdxan a pey Îlhamî Sertkaya derheqî edebîyatî kirdkî de qisê kerd. Îlhamî ver cu bi pêroyî edebîyatî sero, verdşîyayişî û vilabîyayişî ziwanan de rolî edebîyatî sero vînayê xo ard ziwan. Ey va, “ Edebîyat ziwan verd beno, ziwan tamîr keno, newe newe qalan îcad keno û înan mîyanî cemat de keno vila, ziwan dano însanan heskerdiş. Her nuşte edebîyat nîyo, metnanî edebî de ganî yew estetîk bibo, yew neqişnayiş bibo”.

Îlhamî Sertkaya cuwa pey behsê edebîyato modern ê kirdkî kerd. Îlhamî va, “ Se ke Seyîdxan zî qisêkerdişî xo de ard ziwan kirdkî zaf erey nusîyawo. Seranî 1900 de 2 mewlûd nusîyayî, la dewrî Cumhurrîyet de hema hema hetanî serranî 1975-76 kirdkî qet niameyo nuştiş. Nê serran a pey tayê kesan kirdkî nuşto, la heta awanbîyayişî “Grûba Xebatê yê Vate” wertax, îmla, gramer û termînolojî çîn bi. No rid ra ez zaf qîmet dana xebatê Grûba Vate û nê embazî ke na xebat kenî înan rê zaf spas kena. Bi rastê, na grûb zaf xebata ercîyayî kena. Wexto ke ma biewnî edebîyato modern ê kirdkî ra, ma vînenî ke edebîyatî kirdkî xebatê Grûba Vate û neşirbîyayişî kovara “Vate” ra pey xurt bîyo, vila bîyo, hetta wendiş û nuştişî kirdkî naya pey vila bîya”

 

Îlhamî Sertkaya xebatê Grûba Vate û neşirbîyayişî kovara Vate sey yew ronenans name kerd. Îlhamî no derheq de vînayê xo îna ard ziwan, “ Serranî 2000 ra pey kirdkî de yew ronesans dest ci kerd. Çunke xebata ke hetta nê serran ameybî kerdiş amê pêsero û xo vet meydan. Nê serran a pey hinî xebatê kirdkî welat de bîyî vila. Naye de rolê “Vate” zaf gird o”.

 

Îlhamî penîyî qisêkerdişî xo de şîîr, hîkaye û romananî kirdkî sero vînayê xo ard ziwan. Ilhamî va, “ Nê serranî peyenan de 30 kîtab ra zaf kîtabî şîîran, ancî 30 ra zaf kîtabî hîkayeyan û hendê 10 romanî ameyî neşirkerdiş. Ez eşkena vajî ke edebîyatî kirdkîyo modern yew sevîyeyo berz ra dest ci kerd. Nika kirdkî zaf eserî weşî, zaf eserî ercîyayê estî. Hema bi kîtabanî folklor a pîya 200 kîtabî kirdkî estî. La wexto ke merdim ewnîyeno nê kîtaban ra merdim vîneno ke kîtabî ke bi qaîdeyanî îmla, gramer û termînolojîyê Vate ameyî nuştiş, nê kîtabî hetî ziwan û edebîyat ra yê bînan ra zaf erjîyaye yî”.

 

Qisêkerdişî Seyîdxan û Îlhamî ya pey goşdaran pers pers kerdî û no derheq de vînayê xo ardî ziwan. Mîyanî goşdaran de zaf kurmancîqisêkerdox zî bîy.

Nuştoxan îtya de kîtabî xo zî îmza kerdî.

 

 

 

 

 

Cewab Bide Ci

Namnîşanê e-mailê şima nêweşanîyeno.Cayê ke bi naye * nîşanbîyayeyî mecburî yê *

*

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Scroll To Top
Pêro heqê na sîteyî ayê www.kirdki.com'ê. Na sîte pê çîynermê komputure ye azad ra virazîyaya. Seba têkilîya infokirdki@gmail.com - Web Dizayn: Yo-Ten